İzole Patlayıcı Bozukluk
İsolated Explosive Disorder
Tanım
Örnek Vaka / Uygulama
Sakin ve sabırlı kişiliğiyle bilinen bir bireyin, trafikte önünün kesilmesi gibi son derece minör bir olay karşısında aniden aşırı şiddet içeren, yıkıcı bir saldırıya geçmesi ve olay sonrasında derin bir pişmanlık yaşayarak bu davranışı kendi karakteriyle bağdaştıramaması.
Derin Analiz
İzole patlayıcı bozukluk, klinik psikiyatri ve nöropsikoloji literatüründe nadir görülen, ani ve şiddetli dürtü kontrol kayıplarını inceleyen bir kategoridir. Araştırmalar, bu tür epizotların arkasında prefrontal korteksin amigdala üzerindeki inhibitör kontrolünün ani ve geçici olarak devre dışı kalmasının olabileceğini düşündürmektedir. Kesin nörobiyolojik mekanizmaları henüz tam olarak netleşmemiştir; ancak epizot öncesinde belirgin bir prodromal gerginlik, epizot sırasında ise yoğun bir katatimik kriz tablosu gözlemlenebilir. Tanının konulabilmesi için bu patlayıcı davranışın başka bir ruhsal bozukluk, genel tıbbi durum veya madde kullanımına bağlı olmaması şarttır.
Etimoloji
Latince 'isolatus' [yalnızlaştırılmış, ayrı] + Latince 'exprimere' [dışarı fırlatmak, patlamak] köklerinden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Kesintili Patlayıcı Bozukluk (Intermittent Explosive Disorder) ile karıştırılır; ancak kesintili formda yinelenen birden fazla öfke nöbeti varken, izole patlayıcı bozuklukta yaşam boyu tek bir net epizot bulunur.