Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Jaktitasyon

Jactitation

Tanım

Sık hareketler ve yatakta sağa sola dönme ile karakterize aşırı huzursuzluk durumu.

Örnek Vaka / Uygulama

Yüksek ateş ve toksik tabir edilen metabolik dengesizliklerle yoğun bakım ünitesine yatırılan bir hastanın, bilinç bulanıklığı içinde yatakta sürekli olarak sağa sola dönmesi, elleriyle çarşafları çekiştirmesi ve durmaksızın bacaklarını fırlatması jaktitasyon tablosunun klasik bir örneğidir.

Derin Analiz

Klinik psikiyatri ve nöroloji bağlamında jaktitasyon, hastanın motor huzursuzluğunu ve istemsiz, taşkın beden hareketlerini tanımlamak için kullanılan tarihsel ancak klinik açıdan hâlâ geçerli bir semptomdur. Genellikle akut ateşli durumlar, şiddetli anksiyete, deliryum veya MSS enfeksiyonları sırasında gözlemlenir. Bilişsel süreçlerin bütünlüğünün bozulduğu durumlarda motor inhibitör mekanizmaların zayıflaması sonucu ortaya çıkan bu durum, hastanın yatak içindeki sürekli ve amaçsız yer değiştirme çabalarıyla kendini gösterir. Nörofizyolojik olarak bazal ganglionlar ve retiküler formasyon arasındaki regülasyon bozukluklarıyla ilişkilendirilir.

Etimoloji

Latince 'jactare' (fırlatmak, atmak, savurmak) fiilinden türetilmiştir.

Karıştırmayın

Akatazi ile sıklıkla karıştırılır; ancak akatazi genellikle antipsikotik ilaç kullanımına bağlı içsel bir huzursuzluk ve hareket etme zorunluluğuyken, jaktitasyon daha akut, kaba motor hareketler ve sıklıkla bilinç değişimiyle birlikte seyreden bir savrulma halidir.