Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Kallikak Ailesi

Kallikak

Tanım

20. yüzyılın başlarında zekâ geriliğinin ve ahlaki yozlaşmanın kalıtımsal olduğunu kanıtlamak amacıyla yürütülen, günümüzde ise metodolojik hataları ve öjenik sapmalarıyla bilinen tarihsel bir vaka çalışmasıdır.

Örnek Vaka / Uygulama

Bir psikoloji tarihi dersinde, araştırmacının önsel hipotezini doğrulamak için verileri nasıl taraflı topladığının (confirmation bias) ve önyargılı psikometrik test yorumlarının bilimsel etiği nasıl zedeleyebileceğinin klasik bir ders kitabı vakası olarak incelenmesi.

Derin Analiz

Kallikak çalışması, psikometri ve davranış genetiği tarihindeki en büyük metodolojik sapmalardan birini temsil eder. Henry H. Goddard, ailenin iki kola ayrıldığını öne sürmüştür: devrimci bir askerin normal bir kadınla evliliğinden oluşan 'iyi' kol ile aynı askerin zayıf zekalı bir barmaid ile yaşadığı gayrimeşru ilişkiden türediği iddia edilen 'kötü' kol. Goddard, bu kurgusal soy ağacı üzerinden yoksulluk, suç, fuhuş ve ahlaksızlığın tek bir genetik kusura (feeblemindedness) bağlı olduğunu savunmuş, bu tezler Amerikalı öjenistlerin zorunlu kısırlaştırma ve toplumsal tecrit politikalarına zemin hazırlamıştır. Modern retrospektif analizler, Goddard'ın verileri ideolojik önyargılarına göre manipüle ettiğini, gerçekte ise söz konusu aile üyelerinin yaşadığı bilişsel ve gelişimsel sorunların genetik bir ahlak bozukluğundan değil, beslenme yetersizlikleri ve fetal alkol sendromu gibi çevresel etkenlerden kaynaklandığını ortaya koymuştur.

Etimoloji

Yunanca 'kalos' (güzel, iyi) ve 'kakos' (kötü) sözcüklerinin birleşiminden Henry Herbert Goddard tarafından türetilmiş kurgusal bir soyadı.

Karıştırmayın

Genetik determinizm ile fenotipik çeşitlilik; bilimsel ampirisizm ile ideolojik güdümlü psödobilim.