Kapalı Senaryo
Closed Scenario
Tanım
Katılımcının, kendisine atfedilen bir problemi çözmek üzere önceden sınırlandırılmış ve daraltılmış seçenekler arasından seçim yapmaya zorlandığı deneysel düzenek.
Örnek Vaka / Uygulama
Karar verme mekanizmalarını inceleyen bir bilişsel psikoloji deneyinde, katılımcıya finansal bir kriz senaryosu sunulur ve açık uçlu bir çözüm üretmesi isenmez; bunun yerine sadece 'A, B veya C yatırım hamlelerinden birini seç' kısıtı getirilerek reaksiyon süresi ve tercih kalıpları ölçülür.
Derin Analiz
Deneysel psikoloji ve bilişsel bilimler metodolojisinde, uyarıcı kontrolünün ve yanıt kısıtlamasının üst düzeyde tutulduğu durumsal bir paradigma olarak karşımıza çıkar. Katılımcının serbest iradeye dayalı üretim yapmasından ziyade, araştırmacı tarafından önceden belirlenmiş sınırlı sayıda alternatif (zorunlu seçim) üzerinden bilişsel işlemleme yapmasını gerektirir. Bu durum, veri toplama sürecinde standartlaşmayı artırırken, ekolojik geçerliliği düşürebilir ve katılımcının doğal problem çözme stratejilerini baskılayarak yapay bir kısıtlılık alanı yaratabilir.
Etimoloji
Latince 'claudere' (kapatmak, kilitlemek) kökünden türetilen 'closed' sıfatı ile Latince 'scaena' (sahne, oyun alanı) kelimesinden evrilen 'scenario' sözcüğünün birleşiminden oluşan bileşik teknik terim.
Karıştırmayın
Açık uçlu senaryo (open scenario) ile karıştırılır; açık senaryolarda katılımcı çözümü kendi üretirken, kapalı senaryoda sınırlar daraltılmıştır ve dışsal bir çerçeveye bağımlıdır.