Kasti Kusur
Mens Rea
Tanım
Bir suçun işlenmesi esnasında sanığın sahip olduğu, suç teşkil eden eylemi bilerek ve isteyerek gerçekleştirme iradesini veya kusurlu zihinsel durumu ifade eden adli psikoloji kavramıdır.
Örnek Vaka / Uygulama
Bir adli psikoloji bilirkişi incelemesinde, sanığın işlediği mali suçta karmaşık bir planlama yapıp yapmadığı, eylemin sonuçlarını öngörebilecek bilişsel kapasiteye sahip olup olmadığı ve yasaları ihlal ettiğini bilerek hareket edip etmediği analiz edilir. Eğer sanık ağır bir bilişsel gerileme veya sanrılar nedeniyle eylemin hukuki anlam ve sonuçlarını algılayamıyorsa, kasti kusur (mens rea) unsurunun oluşmadığı kabul edilir.
Derin Analiz
Adli psikoloji ve ceza hukuku kesişiminde yer alan bu kavram, bireyin bilişsel süreçleri ile cezai ehliyeti arasındaki köprüyü kurar. Eylemin fiziksel boyutu olan 'actus reus' (suç fiili) ile birlikte değerlendirilir. Zihinsel durum; kasti niyet (deliberate intention), dikkatsizlik (recklessness) veya ihmal (negligence) düzeylerinde tezahür edebilir. Bilişsel ve nöropsikolojik değerlendirmelerde, sanığın eylem anındaki ön lob (prefrontal cortex) işlevselliği, dürtü kontrolü, durumun farkındalığı ve akıl yürütme kapasitesi adli psikiyatristler tarafından incelenerek kasti kusurun varlığı tespit edilmeye çalışılır.
Etimoloji
Latince 'mens' (zihin, akıl) + 'reus' (suçlu, kabahatli) sözcüklerinin birleşiminden türetilmiş hukuki ve adli psikoloji terimidir.
Karıştırmayın
Actus reus (suçun maddi unsuru veya fiilin kendisi ile karıştırılır; mens rea ise işin zihinsel ve niyetsel arka planıdır).
Keşfetmeye Devam Edin
Cezai Ehliyet
Criminal Responsibility
Bir sanığın, üzerine atılı suçu işlediği sırada fiilin hukuki anlam ve sonuçlarını algılama ve bu fiile göre davranışlarını yönlendirme yeteneğine sahip olması durumu.
İncele
Adli Psikiyatri
Forensic Psychiatry
Psikiyatri bilimi ile hukuk sisteminin kesişim kümesinde yer alan; mental bozuklukların yasal süreçler, mahkemeler ve suç sorumluluğu bağlamındaki izdüşümlerini inceleyen psikiyatri alt dalı.
İncele