Kâbus Bozukluğu
Nightmare Disorder
Tanım
Uykunun özellikle ikinci yarısında ortaya çıkan, yoğun korku ve dysphoria yaratan, uyanıldığında canlı bir şekilde hatırlanan tekrarlayıcı rüyalarla karakterize bir parasomnidir.
Örnek Vaka / Uygulama
Yirmi sekiz yaşında bir danışan, her gece uykunun REM evresinde düzenli olarak takip edilme ve ölüm tehdidi içeren, bedensel bütünlüğünün sarsıldığı rüyalarla ter içinde uyanmakta; bu durum, uykudan korktuğu için uykuya geçişi ertelemesine ve gündüz mesleki performansının ciddi ölçüde düşmesine neden olmaktadır.
Derin Analiz
Kâbus bozukluğu, DSM-5-TR sınıflandırmasında parasomniler altında ele alınan ve REM uykusunun distorsiyona uğramasıyla beliren klinik bir tablodur. Olağan kâbuslardan farklı olarak, bu durum bireyin işlevselliğini kronik olarak bozar, uykudan kaçınma davranışlarına (somnifobi) ve ciddi düzeyde anksiyeteye yol açar. Nörobiyolojik olarak, amigdalanın REM uykusu esnasında aşırı uyarılması ve prefrontal korteksin bu limbik hiperaktiviteyi süprese edememesi sonucunda, hayatta kalma temalı tehdit simülasyonları bilinç düzeyine eksiksiz olarak yansır. Travmatik yaşantılar, stres faktörleri ve bazı farmakolojik ajanlar (özellikle adrenerjik sistemi etkileyen ilaçlar) bu tablonun ortaya çıkışında katalizör rol oynar.
Etimoloji
İngilizce 'nightmare' (eski İngilizce 'niht' [gece] + 'mare' [mitolojik kötü ruh, ezici varlık]) ve 'disorder' (düzen, intizam bozukluğu) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Uykuda korku bozukluğu (sleep terror / pavor nocturnus) ile sıkça karıştırılır. Uykuda korku bozukluğu non-REM uykusunda (genellikle yavaş dalga uykusunda) görülür, otonomik uyarılma çok şiddetlidir, kişi rüyayı net hatırlamaz ve amnezi hâkimdir; kâbus bozukluğunda ise REM uykusu söz konusudur, rüya en ince detayına kadar hatırlanır ve uyanır uyanmaz tam bir bilinçsel yönelim sağlanır.
Keşfetmeye Devam Edin
REM Uykusu Davranış Bozukluğu
REM Uykusu Davranış Bozukluğu
REM Sleep Behavior Disorder (RBD)
REM uykusu esnasında fizyolojik olarak gerçekleşmesi gereken kas atonisinin (felcinin) kaybolması sonucu, bireyin gördüğü rüyaları fiziksel olarak (yumruk atma, bağırarak uyanma, tekmeleme) fiilen hayata geçirmesiyle karakterize bir parasomnidir.
İncele