Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Keşif Yoluyla Öğrenme Yöntemi

Discovery Method

Tanım

Öğrencilerin tümevarımsal akıl yürütme ve aktif deneyim yoluyla, öğretmen rehberliğinin asgari düzeyde tutulduğu bir süreçle bilgiyi bizzat yapılandırmasını amaçlayan bilişsel öğretim stratejisidir.

Örnek Vaka / Uygulama

Ortaokul fen bilimleri dersinde öğretmen, öğrencilere doğrudan suyun kaynama noktasının 100 derece olduğunu söylemek yerine, onlara farklı yüksekliklerde ve kaplarda su ısıtma deneyleri yaptırır. Öğrenciler elde ettikleri sıcaklık ve zaman verilerini grafiklendirerek basınç ile kaynama noktası arasındaki bağıntıyı kendi başlarına keşfederler.

Derin Analiz

Jean Piaget ve Jerome Bruner başta olmak üzere bilişsel psikoloji ekolünün temelleri üzerine inşa edilen bu yöntem, bireyin pasif bir alıcı olmaktan çıkıp aktif bir bilgi üreticisi haline gelmesini inceler. Yapılandırmacılık kuramının eğitim psikolojisindeki en somut yansımalarından biridir. Öğrencinin ham verileri organize etmesi, hipotez geliştirip test etmesi ve nihayetinde tümevarımsal mantık yürüterek genel prensiplere ulaşması beyindeki üstbilişsel (metakognitif) süreçleri ve çalışma belleğinin işlevselliğini doğrudan tetikler. Asgari düzeydeki öğretmen süpervizyonu, öğrencinin içsel motivasyonunu artırırken, problem çözme becerilerinin nöral ağlar üzerindeki kalıcılığını pekiştirir.

Etimoloji

İngilizce 'discover' (keşfetmek, üstünü açmak; Latince 'dis-' [ayrılma, yok etme] + 'cooperire' [örtmek]) ve Yunanca 'methodos' (yol, takip edilen usul) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.

Karıştırmayın

Doğrudan öğretim (direct instruction) yöntemi ile sıkça karıştırılır. Doğrudan öğretimde bilgi öğretmen tarafından yapılandırılıp öğrenciye aktarılırken, keşif yoluyla öğrenmede bilgi öğrenci tarafından tümevarım yoluyla sıfırdan üretilir.