Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Kimlik Ve Kimlik Karmaşası

İdentity Versus İdentity Confusion

Tanım

Erikson'un psikososyal gelişim kuramının beşinci evresi olup, ergenlik döneminde yaşanan ve bireyin tutarlı bir benlik algısı geliştirmesiyle ya da rol karmaşasıyla sonuçlanan kriz durumudur.

Örnek Vaka / Uygulama

16 yaşındaki lise öğrencisi Deniz, gelecekte hangi mesleği seçeceği, hangi siyasi görüşe ve sosyal gruba ait olduğu konusunda yoğun bir belirsizlik yaşamaktadır. Ailesinin beklentileri ile kendi keşfettiği ilgi alanları arasında çatışma yaşayan Deniz, bir dönem sanat kulüplerine katılarak, farklı müzik türlerini ve arkadaş gruplarını deneyimleyerek ('try on') bu moratorium evresini geçirir; süreç sonunda kendi değer sistemini oturtarak net bir kimlik yapılanmasına ulaşır.

Derin Analiz

Ergenlik evresinde ortaya çıkan bu kritik eşik, bireyin çocukluk rolleri ile yetişkinlik sorumlulukları arasında köprü kurmasını gerektirir. Eriksonyen perspektifte, 'psikososyal moratorium' adı verilen keşif süreci sayesinde birey, toplumsal baskılardan bağımsız olarak farklı kimlikleri ve sosyal rolleri deneme şansı elde eder. Sürecin olumlu çıktısı tutarlı bir ego kimliği kazanımı iken; olumsuz çıktısı 'kimlik difüzyonu' (dağınıklığı) veya dış gruplarla özdeşleşme yoluyla edinilen negatif kimliktir. Nörobiyolojik düzeyde bu evre, prefrontal korteksin olgunlaşma süreçleri ve limbik sistem arasındaki dinamik dengeyle, benlik algısının bilişsel yeniden yapılanmasıyla zamanlı ilerler.

Etimoloji

Latince 'identitas' (aynılık, kimlik) kelimesi ile İngilizce 'confusion' (karışıklık, belirsizlik) kavramlarının Eriksoniyen gelişim kuramındaki sentezi.

Karıştırmayın

Kimlik statüsü modeli (Marcia'nın erteleme, kapanma, kazanılmış ve dağınık kimlik alt tipleriyle detaylandırılan türevi) ve borderline kişilik organizasyonundaki kimlik difüzyonu (buradaki gelişimsel bir krizden ziyade daha kalıcı bir yapısal fragmantasyondur).