Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Kimlikler Arası Amnezi

İnter-identity Amnesia

Tanım

Farklı kimlik durumlarının baskın olduğu dönemlerde kodlanan anılara, bilgilere veya deneyimlere erişilememe durumuyla karakterize dissosiyatif bir bellek süreksizliğidir.

Örnek Vaka / Uygulama

Klinik değerlendirme sırasında hasta, 'Ev sahibi geçen hafta bana ev kiralama sözleşmesini uzattığımı söyledi ancak o günlere dair en ufak bir zihinsel kaydım yok, sanki o anı başka biri yaşamış gibi' şeklinde ifade verir. Bu vakada, hastanın agresif veya koruyucu bir alt kimliğinin baskın olduğu sırada gerçekleştirdiği eylemler, ana kimliğin bilinç alanına erişememektedir.

Derin Analiz

Kimlikler arası amnezi, dissosiyatif kimlik bozukluğunun (DKB) çekirdek mekanizmalarından biridir. Her bir kimlik durumu kendi içinde bütüncül bir bellek işlevine sahipken, kimlikler arasındaki geçişlerde (alterler arası) geçirgen olmayan amnestik bariyerler bulunur. Bu durum, bireyin bir kimlik alt-sistemindeyken diğerinin yaşadıklarını, öğrendiklerini veya sosyal ilişkilerini hatırlayamamasına neden olur. Nörobiyolojik düzeyde, bu amnezi, stres altındaki hipokampal-prefrontal devrelerin otobiyografik belleğin entegre edilmesini bloke eden aşırı dissosiyatif savunma mekanizmalarıyla ilişkilendirilir. Normal unutmadan farklı olarak, bilgi beyinde kodlanmıştır ancak mevcut ego durumunun erişimine kapalıdır.

Etimoloji

Latince 'inter' (arasında) + Latince 'identitas' (aynılık/kimlik) kelimelerinin birleşimi ile Yunanca 'amnesia' (unutkanlık, hatırlamama) kökünden türetilmiştir.

Karıştırmayın

Genel amnezi veya organik bellek kayıpları ile sıklıkla karıştırılır. Organik amneziler beyin hasarı veya nörodejenerasyon kaynaklıyken ve bilgi kalıcı olarak silinirken; kimlikler arası amnezide bellek izleri mevcuttur ancak yalnızca ilgili alter kimliğin erişimine açıktır.