Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Kinetik Derinlik Etkisi

Kinetic Depth Effect

Tanım

İki boyutlu bir görsel uyaranın hareket halindeyken beyin tarafından üç boyutlu bir form olarak algılanması olgusu.

Örnek Vaka / Uygulama

Karanlık bir odada duvara yansıtılan tel kafes şeklindeki dönen düzlemsel bir gölgenin, ilk başta anlamsız çizgiler gibi görünmesine rağmen, döndürülmeye başlandığı anda kafanın içinde belirgin bir üç boyutlu küp veya silindir olarak algılanması.

Derin Analiz

Bilişsel psikoloji ve görsel algı çalışmalarında, derinlik ipuçlarının yetersiz olduğu durumlarda hareketin (motion) üç boyutlu biçim çıkarımındaki temel katalizör rolünü inceler. Hans Wallach ve D. N. O'Connell tarafından 1950'lerde deneysel olarak literatüre kazandırılan bu mekanizma, retinaya düşen iki boyutlu projeksiyon değişimlerinin görsel korteks tarafından nasıl entegre edildiğini gösterir. Beyin, nesnenin hareket vektörlerini hesaplayarak düzlemsel bir gölgeyi veya dağınık örüntüyü tutarlı bir hacme dönüştürür. Bu süreç, ventral ve dorsal görsel akışların ortak işleyişinin bir ürünüdür.

Etimoloji

Yunanca 'kinein' (hareket etmek) kökünden türetilen 'kinetic' ile İngilizce 'depth' (derinlik) ve 'effect' (etki) kelimelerinin birleşimi.

Karıştırmayın

Stereopsis (iki göz arasındaki paralaks farkına dayanan derinlik algısı) ve hareket paralaksı (hareket ederken yakın nesnelerin hızlı, uzak nesnelerin yavaş kayması). Kinetik derinlik etkisi tek bir nesnenin kendi hareketiyle form kazanmasını ifade eder.