Kişilerarası Faktör
İnterpersonal Factor
Tanım
İki veya daha fazla birey arasındaki ilişkilerden kaynaklanan ya da bu ilişkileri etkileyen her türlü potansiyel etken.
Örnek Vaka / Uygulama
Kronik bir kalp rahatsızlığıyla yaşayan bir hastanın, eşinden veya yakın çevresinden aldığı düzenli ve nitelikli sosyal destek (duygusal ve enstrümantal yardım), tedaviye uyumunu ve iyileşme hızını doğrudan etkilerken; aynı hastanın izole olması ve sosyal desteğin yetersiz kalması, iyileşme sürecini yavaşlatıp depresif semptomları tetikler.
Derin Analiz
Kişilerarası faktörler, bireylerin sosyal çevreleriyle kurdukları dinamik etkileşimlerin bütünüdür. Klinik ve sağlık psikolojisinde bu faktörler; sosyal destek ağlarının varlığı, iletişim biçimleri, bağlanma stilleri ve çatışma çözme becerileri ekseninde incelenir. Sosyal desteğin varlığı psikofizyolojik dayanıklılığı artırırken, yokluğu veya niteliksizliği kronik stres yanıtını (HPA aksı aktivasyonu) tetikleyerek hem psikolojik hem de somatik sağlığı olumsuz yönde manipüle eder. Bilişsel ve davranışsal terapilerde bu etkenler, bireyin içsel dünyası ile dışsal ilişkisel gerçekliği arasındaki köprüyü oluşturur.
Etimoloji
Latince 'inter-' [arasında, karşılıklı] + 'persona' [maske, rol, kişi] kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
İntrapersonal faktör (bireyin kendi iç dünyasına, bilişlerine ve duygularına ait etkenler ile karıştırılır; temel fark dışsal ilişkisel dinamikler yerine içsel süreçleri kapsamasıdır).