Kontrol Soru Tekniği
CQT
Tanım
Örnek Vaka / Uygulama
Bir hırsızlık soruşturmasında şüpheliye hem suçun işleniş biçimiyle ilgili spesifik sorular (İlgili Soru: 'Kasayı açan şifreyi sen mi tuşladın?') hem de geçmişteki genel dürüstlüğünü sınayan sorular (Kontrol Soru: 'Hayatında hiç başkasından izinsiz bir şey aldın mı?') yöneltilir. Poligraf cihazı, bu iki soru kategorisi karşısındaki deri iletkenliği, kalp atım hızı ve solunum değişimlerini kayda geçirerek analiz için veri sağlar.
Derin Analiz
Kontrol Soru Tekniği (CQT), psikofizyolojik tespitte masum ve suçlu bireylerin fizyolojik tepki kalıplarını ayrıştırmak üzere geliştirilmiş ampirik bir prosedürdür. Yöntemin temel varsayımı, suçlu bir bireyin ilgili suç sorularına (örneğin, 'Parayı sen mi çaldın?'), masum bir bireyin ise potansiyel olarak tehditkâr fakat suçla ilgisi olmayan kontrol sorularına (örneğin, 'Hiç yalan söyledin mi?') daha yüksek Otonom Sinir Sistemi tepkisi vereceğidir. İstatistiksel geçerliliği ve hata payı (özellikle yanlış pozitif oranları) adli psikoloji ve psikofizyoloji camiasında uzun süredir yoğun tartışmalara konu olmaktadır; zira masum bir kişinin kontrol soruları karşısında daha yüksek kaygı yaşaması mümkündür.
Etimoloji
İngilizce 'Control Question Technique' ifadesinin kısaltmasıdır. 'Control' (Latince: contra- [karşı] + rotulus [kaydırma/denetim]), 'question' (Latince: quaestio [soruşturma, soru]) ve 'technique' (Yunanca: technikos [sanata veya zanaata ait]) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Suçlu Bilgisi Testi (Guilty Knowledge Test - GKT) veya Gizli Bilgi Testi (Concealed Information Test - CIT). CQT genel fizyolojik uyarılma farklarına odaklanırken, GKT şüphelinin sadece suçlunun bilebileceği detayları tanıyıp tanımadığını (tanıma tepkilerini) ölçer.
Keşfetmeye Devam Edin
Poligraf
Poligraf
Polygraph
Kalp atış hızı, kan basıncı ve galvanik deri tepkisi gibi çeşitli fizyolojik stres göstergelerini eşzamanlı olarak ölçüp kaydeden cihaz.
İncele
Psikofizyoloji
Psikofizyoloji
Psychophysiology
Organizmanın fiziksel ve kimyasal işlevleri ile bilişsel süreçleri, duyguları ve davranışları arasındaki karşılıklı ilişkileri inceleyen disiplinlerarası bilim dalıdır.
İncele
Otonom Sinir Sistemi
Otonom Sinir Sistemi
Autonomic Nervous System (ANS)
Düz kasları, kalp kasını ve bezleri iç organlar düzeyinde inerve ederek kalp hızı, sindirim ve solunum gibi istemsiz fizyolojik süreçleri düzenleyen periferik sinir sistemi alt bölümüdür.
İncele