Kör Hakemlik
Blind Review
Tanım
Bilimsel bir makale taslağının veya fon başvurusunun, yazarlarının kimliği gizli tutularak bağımsız uzmanlar tarafından değerlendirilmesi süreci.
Örnek Vaka / Uygulama
Klinik psikoloji alanında yeni bir travma müdahale protokolünü inceleyen bir dergi editörü, yazarın uluslararası tanınırlığına veya prestijli bir üniversiteden gelmesine bağlı bir ön kabul önyargısını önlemek için makalenin üzerindeki tüm yazar isimlerini ve kurum logolarını kaldırarak dosyayı bağımsız iki hakeme kör hakemlik için gönderir.
Derin Analiz
Bilimsel yayıncılığın nesnelliğini ve metodolojik bütünlüğünü korumak için tasarlanmış kritik bir kalite kontrol mekanizmasıdır. Amaç, hakemlerin yazarın akademik unvanı, kurumu, cinsiyeti veya geçmiş yayınlarındaki popülaritesi gibi önyargı tetikleyebilecek dışsal faktörlerden etkilenmesini engellemektir. Tek taraflı körlemede (single-blind) hakem yazarın kimliğini bilir ancak yazar hakemin kimliğini bilmez; çift taraflı körlemede (double-blind) ise her iki taraf da birbirinin kimliğinden habersizdir. Bu süreç, akademik literatürün validitesini artırır ve nepotizm, akademik kayırmacılık gibi yapısal manipülasyonları minimize eder.
Etimoloji
İngilizce 'blind' (kör, görmezden gelen/bilinmeyen) ve 'review' (yeniden inceleme, değerlendirme, değerlendirmek) kelimelerinin birleşiminden oluşan, bilimsel iletişimde yazar ve hakem kimliklerinin gizliliğine dayanan metodolojik bir terim.
Karıştırmayın
Peer review (akran değerlendirmesi) kavramıyla sıklıkla karıştırılır; akran değerlendirmesi daha geniş bir şemsiye terim olup, değerlendirmenin alanında uzman meslektaşlar tarafından yapıldığını ifade eder. Kör hakemlik ise bu sürecin kimliklerin gizli tutulduğu alt kümesidir.