Kültürel Evre Teorisi

Cultural Epoch Theory

Tanım

Tüm insan kültürlerinin, avcılık temelli toplumlardan sanayi sonrası modern dünyaya kadar aynı sıralamayla ve doğrusal evrelerden geçerek geliştiğini öne süren, günümüzde büyük ölçüde çürütülmüş sosyolojik ve antropolojik model.

Örnek Vaka / Uygulama

19. yüzyıl antropologlarının Afrika'daki belirli yerli kabileleri gözlemlerken onları 'Avrupa'nın orta çağdaki haline denk' erken bir evre olarak sınıflandırması ve bu yaklaşımın sömürgeci politikaları 'medenileştirme misyonu' kisvesi altında meşrulaştırması, teorinin tarihsel pratikteki tipik bir tezahürüdür.

Derin Analiz

Kültürel evre teorisi, 19. yüzyıl sosyal evrimciliğinin temel taşlarından biri olarak ortaya çıkmış; Lewis Henry Morgan ve Edward Burnett Tylor gibi figürler tarafından akademik literatüre kazandırılmıştır. Bu model, insanlığın bilişsel ve sosyal gelişimini unilineer (tek çizgili) bir perspektifle ele alır; her toplumun avcılık-toplayıcılık, çobanlık, tarım ve sanayi şeklinde evrensel ve değişmez duraklardan zorunlu olarak geçeceğini varsayar. 20. yüzyılın başlarında Franz Boas öncülüğündeki Amerikan antropoloji ekolünün 'kültürel görecelik' ve 'tarihsel özelcilik' ilkelerini savunmasıyla bu evrenselci şema ampirik olarak geçersiz kılınmıştır. Günümüz kültürel psikoloji ve antropoloji disiplinlerinde, bu teorinin indirgemeci ve Batı merkezli (etnosentrik) yapısı reddedilmekte; toplumsal değişimlerin çok yönlü, ekolojik ve tarihsel bağlama özgü dinamiklerle şekillendiği kabul edilmektedir.

Etimoloji

İngilizce 'cultural' (kültür, Latince 'cultura' [ekmek, işlemek] kökünden) + 'epoch' (devir/çağ, Grekçe 'epokhē' [durma noktası, zaman kesiti]) + 'theory' (teori, Grekçe 'theōria' [gözlem, inceleme]) kelimelerinin birleşiminden oluşur.

Karıştırmayın

Modernizasyon Teorisi (daha çok ekonomik kalkınma süreçlerine odaklanır) ve Sosyal Darwinizm (biyolojik evrim ilkelerini doğrudan toplumlara uygular; ancak kültürel evre teorisi biyolojiden ziyade aşamalı sosyal organizasyon değişimine odaklanır).

Keşfetmeye Devam Edin

Sosyal Etki Teorisi

Social İmpact Theory

Bireylerin düşünce, duygu ve davranışlarının; diğer insanların yarattığı sosyal kuvvetin üç temel bileşeni olan güç, yakınlık ve sayı aracılığıyla nasıl şekillendiğini inceleyen sosyal psikoloji kuramı.

İncele

Sosyal Mores

Social Mores

Bir sosyal grup tarafından belirlenen, yasal yaptırımlara dayanmasa da yazılı olmayan yasalar kadar bağlayıcı nitelik taşıyan töreler, ahlaki kodlar ve davranış kuralları.

İncele

İkna Edici İletişim

Persuasive Communication

Bir bireyin tutumlarını, inançlarını veya eylem planlarını değiştirmek ya da güçlendirmek amacıyla yazılı, işitsel, görsel veya görsel-işitsel formatlarda sunulan bilgi aktarımı.

İncele

Ödül Gücü

Reward Power

Bir bireyin veya grubun, hedef kişiye arzu edilen ödülleri verme veya bu ödülleri sağlama vaadinde bulunma kapasitesi yoluyla başkalarının davranışlarını etkileme gücüdür.

İncele

Ana Sayfaya Dön Rastgele Keşfet

Kültürel Evre Teorisi

Cultural Epoch Theory

Tanım

Örnek Vaka / Uygulama

19. yüzyıl antropologlarının Afrika'daki belirli yerli kabileleri gözlemlerken onları 'Avrupa'nın orta çağdaki haline denk' erken bir evre olarak sınıflandırması ve bu yaklaşımın sömürgeci politikaları 'medenileştirme misyonu' kisvesi altında meşrulaştırması, teorinin tarihsel pratikteki tipik bir tezahürüdür.

Derin Analiz

Etimoloji

Karıştırmayın

Keşfetmeye Devam Edin

Sosyal Etki Teorisi

Social İmpact Theory

İncele

Sosyal Mores

Social Mores

Bir sosyal grup tarafından belirlenen, yasal yaptırımlara dayanmasa da yazılı olmayan yasalar kadar bağlayıcı nitelik taşıyan töreler, ahlaki kodlar ve davranış kuralları.

İncele

İkna Edici İletişim

Persuasive Communication

Bir bireyin tutumlarını, inançlarını veya eylem planlarını değiştirmek ya da güçlendirmek amacıyla yazılı, işitsel, görsel veya görsel-işitsel formatlarda sunulan bilgi aktarımı.

İncele

Ödül Gücü

Reward Power

Bir bireyin veya grubun, hedef kişiye arzu edilen ödülleri verme veya bu ödülleri sağlama vaadinde bulunma kapasitesi yoluyla başkalarının davranışlarını etkileme gücüdür.

İncele

Ana Sayfaya Dön Rastgele Keşfet