Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Kültürel Evrensellik

Cultural Universalism

Tanım

Farklı kültürlere ait değer, kavram ve davranışların göreceli olmadığını, ortak ve evrensel ölçütler aracılığıyla anlaşılıp değerlendirilebileceğini savunan epistemolojik ve antropolojik görüş.

Örnek Vaka / Uygulama

Klinik bir araştırmada, farklı kıtalardan ve tamamen izole edilmiş topluluklardan gelen bireylerin temel duygu ifadelerini (öfke, korku, mutluluk) aynı yüz mimikleriyle tanıdığının saptanması, kültürel evrenselliğin ampirik bir göstergesi olarak kabul edilir.

Derin Analiz

Kültürel evrensellik, insan doğasının ortak paydalarına odaklanarak bilişsel süreçlerin, ahlaki yargıların ve psikolojik mekanizmaların evrensel bir temele sahip olduğunu öne sürer. Kültürel göreliliğin tam zıttında konumlanan bu yaklaşım, kültürler arası farklılıkların yüzeysel düzeyde kaldığını, derin yapıda ise tüm insanlığın benzer bilişsel ve duygusal şemalara tabi olduğunu savunur. Psikopatolojinin evrenselliği tartışmalarında, bazı temel klinik sendromların (örneğin şizofreni veya ağır majör depresyon) tüm kültürlerde ortak çekirdek semptomlar barındırdığını desteklemek için sıklıkla bu perspektife başvurulur.

Etimoloji

Latince 'cultura' (toprak işleme, ekin, bakım) kökünden türetilen kültür sözcüğü ile Latince 'universus' (bütün, her şeye şamil) kelimesinin birleşiminden oluşan evrensellik kavramının sentezi.

Karıştırmayın

Kültürel görelilik (cultural relativism) ile sıkça karıştırılır; kültürel görelilik her kültürün kendi bağlamında değerlendirilmesi gerektiğini savunurken, kültürel evrensellik ortak standartların varlığını şart koşar.