Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Kültürel Görelilik

Cultural Relativism

Tanım

Tutum, davranış ve değerlerin evrensel ölçütlerle değil, ancak ait oldukları kültürel bağlam ışığında değerlendirilmesi gerektiğini savunan metodolojik yaklaşım.

Örnek Vaka / Uygulama

Batı menşeli bir klinik psikoloğun, toplulukçu bir kültürden gelen ve aile büyüklerinin kararlarına mutlak bir itaat gösteren danışanı 'bireyselleşme eksikliği' veya 'bağımlı kişilik bozukluğu' olarak etiketlemesi kültürel görelilik ilkesinin ihlalidir. Uzman, davranışın o kültürün sosyal yapısı içindeki işlevsel ve normatif değerini hesaba katmalıdır.

Derin Analiz

Kültürel görelilik; antropoloji, sosyoloji ve kültürlerarası psikolojide metodolojik bir ilke olarak konumlanır. Etnosentrizmin (öz kültür merkezciliğin) bilimsel nesnelliğe vereceği zararı engellemeyi hedefler. Klinik psikoloji ve psikopatoloji bağlamında, bir kültürde patolojik kabul edilen bir davranış biçiminin (örneğin trans halleri, somatizasyon biçimleri veya duygudurum dışavurumları), başka bir kültürde tamamen normatif bir karşılığı olabileceğini vurgular. Dolayısıyla DSM tabanlı tanı kriterlerinin evrenselliğini sorgular ve terapötik yaklaşımların kültüre duyarlı (emic ve etic perspektifler dengelenerek) modifiye edilmesini zorunlu kılar.

Etimoloji

Latince 'cultura' (toprak işleme, ekin, bakım) ve 'relativus' (göreli, bağıntılı) sözcüklerinin birleşiminden türetilmiştir.

Karıştırmayın

Etik rölativizm (ahlaki görelilik) ile sıklıkla karıştırılır. Kültürel görelilik analitik ve metodolojik bir duruşken, etik rölativizm ahlaki değerlerin evrensel olmadığını ve her kültürün kendi doğrusunu yarattığını savunan felsefi bir konumdur.