Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Kümülatif Yanıt Eğrisi

Cumulative Response Curve

Tanım

Edimsel koşullama deneylerinde, organizmanın verdiği tepkilerin zaman içindeki birikimli miktarını gösteren grafiksel kayıt.

Örnek Vaka / Uygulama

Bir güvercinin, sabit oranlı (fixed-ratio) pekiştirme tarifesiyle yiyecek elde etmek için tuş gagalama davranışının incelendiği bir deneyde, pekiçteç alındıktan hemen sonraki duraklama (post-reinforcement pause) eğrinin yataylaşmasıyla, ardından hızlanan gagalama davranışı ise eğrinin dik bir ivmeyle yukarı tırmanmasıyla kümülatif grafikte net bir şekilde izlenir.

Derin Analiz

Deneysel psikoloji ve davranış analizinde, özellikle Skinnerci paradigma içinde, davranışın zamansal dinamiklerini incelemek için kullanılan kritik bir grafiksel araçtır. Bu eğri, y ekseninde toplam yanıt sayısını, x ekseninde ise zamanı gösterir; böylece eğrinin eğimi (slopes) yanıt verme oranını (response rate) doğrudan görselleştirir. Düz yatay bir çizgi yanıtın olmadığını veya durduğunu (0 oranını) simgelerken, dikleşen açılar pekiştirme tarifelerine (schedules of reinforcement) verilen yanıt hızındaki artışın anlık olarak izlenmesini sağlar. Davranışsal momentum ve operant sönme süreçlerinin laboratuvar ortamındaki kantitatif analizinde temel bir metodolojidir.

Etimoloji

Latince 'cumulare' (biriktirmek, yığmak) fiilinden türetilen 'kümülatif' ile Latince 'responsio' (yanıt, cevap) kelimesi ve Latincede 'curva' (eğri, bükülmüş) kökünden gelen 'eğri' sözcüklerinin birleşiminden oluşur.

Karıştırmayın

Standart Frekans Poligonu veya Zaman Serisi Grafikleri ile karıştırılır; bu grafikler belirli zaman aralıklarındaki anlık yanıt sayılarını gösterirken, kümülatif yanıt eğrisi her yeni yanıtın bir önceki toplamın üzerine eklenmesiyle elde edilen kümülatif toplamı gösterir.