Lise Kişilik Envanteri
High School Personality Questionnaire (HSPQ)
Tanım
Örnek Vaka / Uygulama
15 yaşındaki bir lise öğrencisinin akademik motivasyonsuzluk ve akran ilişkilerinde zorlanma yaşaması üzerine okul psikolojik danışmanı tarafından uygulanan HSPQ sonuçlarında; 'duygusal kararlılık' ve 'öz disiplin' alt boyutlarında norm grubunun belirgin şekilde altında, 'gerginlik' boyutunda ise yüksek skorlar elde edilmesi, bireyin ergenlik krizini yönetmek için klinik desteğe ihtiyacı olduğunu ampirik olarak ortaya koymuştur.
Derin Analiz
Lise Kişilik Envanteri (HSPQ), Raymond B. Cattell ve meslektaşları tarafından 1958 yılında ergenlik dönemindeki bireylerin kişilik yapısını çok boyutlu olarak haritalandırmak için tasarlanmıştır. Psikometrik temelleri faktör analizi metodolojisine dayanır ve Cattell'in kaynak özellikler teorisinin gelişimsel uzantısıdır. Sıcakkanlılık, zeka, duygusal kararlılık, uyarılabilirlik, baskınlık, neşelilik, uyum sağlama, cesaret, hassasiyet, içe çekilme, kaygı/kuruntu, kendine yeterlilik, öz disiplin ve gerginlik gibi 14 birincil boyutu değerlendirir. Klinik psikoloji ve eğitim psikolojisinde ergenlerin davranışsal eğilimlerini anlamada, uyum sorunlarını erkenden tespit etmede ve yönetsel rehberlik hizmetlerinde ampirik bir temel sunar.
Etimoloji
İngilizce 'High School' (lise) ve 'Personality' (Latince 'persona', oyuncu maskesi) ile 'Questionnaire' (soruşturmak, toplamak) kelimelerinin birleşiminden oluşan psikometrik bir terimdir.
Karıştırmayın
Minnesota Çok Yönlü Kişilik Envanteri (MMPI) ile sıklıkla karıştırılır; MMPI daha çok klinik patolojileri ve psikiyatrik bozuklukları tararken, HSPQ ergenlerdeki normatif kişilik özelliklerini ve gelişimsel eğilimleri ölçer.