Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Merkel Yasası

Merkel’s Law

Tanım

Eşik değerin üzerindeki duyusal farkların, uyaran şiddetindeki eşit farklarla doğrusal bir korelasyon gösterdiğini savunan psikofizik prensibi.

Örnek Vaka / Uygulama

Bir laboratuvar ortamında katılımcıya farklı ağırlıktaki nesneler verilir. Eşik değerinin (hissedilebilen en küçük farkın) üzerindeki iki farklı ağırlık artışı, bireyin zihninde eşit algısal farkındalık yaratıyorsa, bu durum Merkel Yasası'nın öngördüğü uyaran-duyu denklemiyle açıklanır.

Derin Analiz

Psikofiziğin temel taşlarından biri olan Merkel Yasası, bireyin eşik üstü (suprathreshold) uyaranları algılama biçimini inceler. Gustav Fechner ve Ernst Heinrich Weberin çalışmalarını temel alan Julius Merkel, duyusal deneyimlerdeki eşit artışların veya değişimlerin, uyarıcının fiziksel yoğunluğundaki eşit kademeli değişimlerle doğrudan eşleştiğini öne sürmüştür. Algısal süreçlerin doğrusal bir düzlemde nasıl işlediğini modelleyen bu yaklaşım, klasik psikofizik testlerinde ve duyusal eşik ölçümlerinde uyaran-yanıt ilişkisini anlamak için kullanılan matematiksel modellerin erken formülasyonlarından biridir.

Etimoloji

Alman psikolog Julius Merkel'in (18341900) soyadından türetilmiştir; psikofiziksel ölçüm bağlamında 'yasa' (Almanca Gesetz) atfıyla literatüre geçmiştir.

Karıştırmayın

Weber Yasası ve Fechner Yasası ile sıklıkla karıştırılır. Weber Yasası, mevcut uyaranın büyüklüğüne bağlı olarak fark edilebilir en küçük farkın oranını (fark eşiğini) incelerken; Merkel Yasası, eşik üstü duyumlar arasındaki mutlak farkların uyaran yoğunluğuyla korelasyonuna odaklanır.