Merkezci Psikoloji
Centralist Psychology
Tanım
Davranışı çevresel organların değil, üst beyin merkezlerinin işlevi olarak ele alan psikolojik yaklaşım.
Örnek Vaka / Uygulama
Karmaşık bir satranç hamlesi yapılırken kas hareketlerinin incelenmesi yerine, prefrontal korteksteki strateji oluşturma ve karar verme süreçlerinin analiz edilmesi merkezci psikolojinin çalışma alanını oluşturur.
Derin Analiz
Merkezci psikoloji, davranışın birincil belirleyicisi olarak merkezi sinir sistemini, özellikle de kortikal ve subkortikal üst beyin yapılarını konumlandırır. Bu yaklaşım, uyarana verilen yanıtları kas veya bez aktivitesine indirgeyen periferist psikolojinin aksine, bilişsel süreçlerin, planlamanın ve merkezi sinirsel entegrasyonun rolünü vurgular. Tarihsel kökenleri nöroloji ve erken dönem bilişsel kuramlara dayanan bu perspektif, zihinsel faaliyetin beyin dokusunun kapalı devredeki karmaşık işleyişiyle eş tutulduğu indirgemeci olmayan bir üst düzey işlevsellik varsayar.
Etimoloji
Latince 'centrum' (merkez, odak noktası) kökünden türetilmiş olup, zihinsel süreçlerin organizmanın merkezinde yer alan üst düzey sinir sistemine dayandığını ifade eden bir terimdir.
Karıştırmayın
Periferist psikoloji ile karıştırılır; periferist yaklaşım davranışı reseptörler, kaslar ve bezler gibi uç organların tepkisi olarak açıklarken, merkezci psikoloji kontrolü tamamen üst beyin merkezlerine atfeder.
Keşfetmeye Devam Edin
Merkezi Sinir Sistemi
Central Nervous System (CNS)
Beyin ve omuriliği oluşturan; duyusal girdileri bütünleştiren, motor çıktıları koordine eden ve zihinsel süreçlerin anatomik zeminini oluşturan sinir ağı.
Bilişsel Psikoloji
Cognitive Psychology
Algı, bellek, dil, düşünme ve problem çözme gibi zihinsel süreçleri, gözlenebilir davranışlardan yola çıkarak inceleyen temel psikoloji dalıdır.