Merkeziyetsizlik Parametresi
Noncentrality Parameter
Tanım
Boş hipotezin yanlış olduğu durumlarda sıfırdan farklı bir değer alan ve istatistiksel testlerin gücünü belirlemede kritik rol oynayan olasılık dağılımı parametresidir.
Örnek Vaka / Uygulama
Yeni bir bilişsel terapi yönteminin depresyon skorları üzerindeki etkinliğini inceleyen bir araştırmada, iki grup arasındaki ortalama farkın ve örneklem varyansının analizi yapılırken kullanılan F testi, merkeziyetsizlik parametresi sayesinde testin gerçek bir etkiyi yakalama olasılığını (gücünü) matematiksel olarak ortaya koyar.
Derin Analiz
Merkeziyetsizlik parametresi, özellikle anlamlılık testlerinde kullanılan ki-kare, t ve F gibi olasılık dağılımlarının merkezden sapma derecesini formalize eder. Null hipotez ($H_0$) doğru olduğunda bu parametre sıfıra eşitken, alternatif hipotez ($H_1$) lehine bir etki büyüklüğü mevcut olduğunda sıfırdan uzaklaşır. İstatistiksel güç analizinde (statistical power analysis), tip II hata oranını ($eta$) minimize etmek ve örneklem büyüklüğünü optimize etmek amacıyla doğrudan bu parametrenin büyüklüğü hesaplamalara dahil edilir.
Etimoloji
Latince 'non' [değil] + 'centrum' [merkez] kelimelerinin birleşimiyle türetilen merkeziyet kavramına, Yunanca kökenli 'para-' [yanında, ötesinde] ve 'metron' [ölçü] sözcüklerinden oluşan 'parametre' ekinin eklenmesiyle literatüre kazandırılmıştır.
Karıştırmayın
Etki büyüklüğü (effect size) ile sıkça karıştırılır; etki büyüklüğü popülasyondaki gerçeğin standarda bağlanmış ham göstergesiyken, merkeziyetsizlik parametresi örneklem dağılımının bu etkiden doğrudan nasıl etkilendiğini ve test istatistiğinin formülünü matematiksel olarak belirleyen bileşendir.
Keşfetmeye Devam Edin
Etki Büyüklüğü
Etki Büyüklüğü
Effect Size
İki veya daha fazla değişken arasındaki ilişkinin ya da gözlenen farkın büyüklüğünü ve pratik anlamlılığını nicel olarak ifade eden istatistiksel ölçü.
İncele