Meta-dikkat
Meta-attention
Tanım
Örnek Vaka / Uygulama
Akademik bir makale okuyan bir araştırmacının, zihninin dağıldığını fark edip 'Son üç paragrafı okudum ama içeriği anlamadım; muhtemelen arka plandaki gürültü odaklanmamı bozuyor' diyerek çalışma ortamını değiştirmesi ve dikkat stratejisini yeniden yapılandırması meta-dikkat sürecine somut bir örnektir.
Derin Analiz
Bilişsel psikoloji ve üstbiliş (metakognisyon) yazınında meta-dikkat, zihinsel kaynakların dağılımını denetleyen üst düzey bir yürütücü işlev (executive function) bileşenidir. Bireyin neye, ne kadar süreyle ve hangi koşullarda dikkat ettiğine dair öz-farkındalığını kapsar. Nörobiyolojik düzeyde, prefrontal korteks ile parietal ağlar arasındaki karşılıklı etkileşime dayanır; bu mekanizma, dikkat kayıplarını erken evrede fark etmeyi ve dikkati yeniden ilgili uyarıcıya kanalize etmeyi sağlar. Dikkat eksikliği durumlarında bu üst düzey izleme mekanizmasında aksamalar görülebilir.
Etimoloji
Karıştırmayın
Sürdürülebilir dikkat (sustained attention) ile sıklıkla karıştırılır. Sürdürülebilir dikkat, belirli bir uyarıcıya uzun süre odaklanma kapasitesiyken; meta-dikkat, bu odaklanma sürecinin kendisini dışarıdan gözlemleme ve değerlendirme yetisidir.
Keşfetmeye Devam Edin
Üstbiliş
Metacognition
Bireyin kendi bilişsel süreçlerinin farkında olması ve bu süreçleri aktif olarak izleyip kontrol edebilme kapasitesi.
İncele
Bilişsel Esneklik
Cognitive Flexibility
Bireyin değişen çevresel koşullara, beklenmeyen durumlara ve yeni kural setlerine uyum sağlayabilmek amacıyla düşünce içeriklerini ve davranışsal tepkilerini akışkan bir şekilde değiştirebilme kapasitesidir.
İncele