Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Mindfulness Meditation

Mindfulness Meditation

Tanım

Bireyin dikkatini nefesine odakladığı ve ortaya çıkan düşünce, duygu ile duyusal uyaranları yargılamadan, sadece olduğu gibi deneyimlediği bir meditasyon türüdür.

Örnek Vaka / Uygulama

Klinik pratikte anksiyete bozukluğu tanısı alan bir danışanın, gelecek kaygısıyla tetiklenen bedensel çarpıntı hissini 'felaket senaryosu' olarak etiketlemek yerine, sadece göğüs kafesindeki fiziksel bir duyu olarak fark etmesi ve dikkati yavaşça nefes alışverişine yönlendirmesi bu meditasyonun somut bir uygulamasıdır.

Derin Analiz

Mindfulness meditation, bilişsel süreçlerin ve yürütücü işlevlerin nörobiyolojik düzeyde modülasyonunu sağlar. Nörogörüntüleme çalışmaları, bu uygulamanın prefrontal korteksteki gri madde yoğunluğunu artırırken, korku ve tehdit algısıyla ilişkili olan amigdalanın reaktivitesini azalttığını göstermektedir. Varsayılan Durum Ağı'nın (Default Mode Network - DMN) aktivitesini baskılayarak zihinsel gezinmeyi ve ruminatif döngüleri kırar. Bireyin dışsal ve içsel uyaranlara karşı meta-farkındalık geliştirmesini sağlayarak, uyarıcı ile otomatik tepki arasındaki zamansal aralığı (stimulus-response gap) genişletir ve duygusal regülasyon kapasitesini optimize eder.

Etimoloji

İngilizce 'mindfulness' (zihin-dolu olma, bilinçlilik) ve Latince 'meditatio' (derin düşünme, tefekkür) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir; kökeni Budist felsefesindeki 'Sati' (hatırlama, bilinçte tutma) kavramına dayanır.

Karıştırmayın

Konsantratif meditasyon (concentrative meditation) ile sıklıkla karıştırılır; konsantratif meditasyonda dikkat tek bir nesne veya mantrada sabitlenirken, mindfulness meditasyonunda dikkat akışkan bir şekilde her an değişen içsel ve dışsal deneyim alanını kapsar.