MR
MR
Tanım
Tarihsel olarak genel zeka işlevselliğinin ortalamanın anlamlı derecede altında olması ve uyumsal becerilerde eşzamanlı yetersizlik bulunması durumu.
Örnek Vaka / Uygulama
Yedi yaşındaki bir çocuğun akademik becerilerde akranlarının çok gerisinde kalması, öz bakım becerilerini tek başına yerine getirememesi ve yapılan kapsamlı zeka testinde standart skorun 70'in altında çıkması üzerine klinisyen tarafından değerlendirilmesi.
Derin Analiz
Güncel klinik psikoloji ve psikiyatri nosolojisinde (DSM-5 ve ICD-11) bu terim büyük ölçüde terk edilmiş olup, yerini 'Intellectual Disability' yani 'Zihinsel Yetersizlik' almıştır. Bunun temel sebebi, 'retardation' kelimesinin taşıdığı damgalayıcı (stigmatizing) ve pejoratif sosyal yüklerdir. Tanısal süreçte zeka testlerinden (örneğin WISC veya WAIS) elde edilen IQ skorlarının 70 veya altında olması ve bu durumun kişinin kavramsal, sosyal ve pratik uyum alanlarında işlevsellik kaybına yol açması esastır. Nörogelişimsel bir bozukluk olarak erken çocukluk döneminde başlar ve yaşam boyu süren bir seyir izler.
Etimoloji
İngilizce 'mental retardation' (zihinsel gerilik) ifadesinin kısaltmasıdır. 'Mental' kelimesi Latince 'mentalis' (zihne ait), 'retardation' kelimesi ise Latince 'retardare' (geciktirmek, yavaşlatmak) fiilinden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Öğrenme Güçlüğü (Özgül Öğrenme Bozukluğu) ile sıkça karıştırılır. Özgül öğrenme güçlüğünde genel zeka düzeyi normal veya normalin üzerindeyken, akademik alanların birinde (okuma, yazma, matematik) belirgin bir bozukluk vardır; MR'da ise genel zeka kapasitesinde yaygın bir düşüklük söz konusudur.