Narkomani
Narcomania
Tanım
Örnek Vaka / Uygulama
19. yüzyıl sonu psikiyatri arşivlerinde, kronik morfin kullanımına bağlı olarak hezeyanlar, işitsel hallüsinasyonlar ve paranoid düşünce sistemi geliştiren bir hastanın klinik tablosu 'narcomania' olarak vaka raporlarına geçirilmiştir.
Derin Analiz
Tarihsel psikiyatri literatüründe, bireyin ağrıyı ya da genel fizyolojik/psikolojik rahatsızlığı gidermek amacıyla narkotik analjeziklere karşı geliştirdiği karşı konulamaz kompülsiyonu ifade etmek için kullanılan bir kavramdır. Klasik psikopatoloji yazınında uzun süreli opiyat kullanımının yol açtığı organik beyin sendromları ve kronik intoksikasyon psikozlarını da kapsamıştır. Güncel nosolojide (DSM-5 ve ICD-11) bu terimin yerini 'madde kullanım bozuklukları' ve 'madde kaynaklı psikotik bozukluklar' bırakmıştır; zira modern klinik psikiyatri ve nörobiyoloji, bağımlılığı ahlaki bir zayıflık veya saf bir mani olmaktan öte, mezolimbik dopaminerjik yoldaki nöroadaptasyonlar ve frontostriatal devredeki yönetici işlev bozuklukları bağlamında ele alır.
Etimoloji
Antik Yunanca 'narkē' (uyuşukluk, uyuşma, donukluk) ve 'mania' (aşırı tutku, delilik, çılgınlık) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Madde Bağımlılığı (Substance Dependence) ve Madde Kullanım Bozukluğu (Substance Use Disorder). Narkomani terimi tarihsel ve dar kapsamlı bir fenomene işaret ederken, modern terimler çoklu madde kullanımını, tolerans, yoksunluk ve davranışsal bileşenleri daha geniş bir spektrumda inceler.