Neil V. Biggers
Neil V. Biggers
Tanım
Tanık teşhislerinin güvenilirliğini ve geçerliliğini değerlendirirken mahkemelerin ve uzmanların dikkate alması gereken beş temel kriteri belirleyen dönüm noktası niteliğindeki Yüksek Mahkeme kararıdır.
Örnek Vaka / Uygulama
Bir soygun davasında tanık, olaydan sekiz ay sonra teşhis kuyruğunda şüpheliyi parmakla gösterir. Savunma avukatı ve adli psikoloji bilirkişisi Neil v. Biggers kriterlerini işletir: Olay gecesi aydınlatmanın yetersiz olması (görüş kapasitesi), tanığın o sırada silaha odaklanıp failin yüzüne dikkat edememesi (dikkat düzeyi) ve aradan geçen uzun zaman zarfı (gecikme) analiz edilerek tanık ifadesinin delil değeri bilimsel temelde çürütülür.
Derin Analiz
Adli psikoloji ve bilişsel bilimler kesişim kümesinde yer alan bu içtihat, insan belleğinin malleabilitesini (esnekliğini/değişebilirliğini) ve yanlış tanıma (eyewitness misidentification) potansiyelini hukuki zemine taşır. Karar, belleğin kodlama (encoding) ve depolama (storage) aşamalarındaki zafiyetleri denetlemek için şu beş faktörü (Biggers kriterleri) zorunlu kılar: tanığın olay anındaki kendilik algısı ve kesinliği, olay ile teşhis arasındaki zaman aralığı (retention interval), faili net bir şekilde görebilme kapasitesi (görüş mesafesi, ışık vb.), olay anındaki dikkat düzeyi ve tanığın olay sonrasındaki ilk betimlemesinin isabet oranı. Bilişsel psikoloji bulguları, bu kriterlerin bir kısmının (özellikle özgüven ile doğruluk arasındaki non-linear ilişki) zamanla manipüle edilebileceğini gösterse de, adli süreçlerde tanık güvenilirliğinin standardizasyonunda temel bir metodolojik çerçeve sunar.
Etimoloji
Hukuki ve adli psikoloji terminolojisinde bir içtihap (precedent) davası olup, ABD Yüksek Mahkemesi'nin 1972 yılındaki karar künyesinden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Stovall v. Denno (teşhis prosedürlerinin aşırı derecede telkin edici ve adil olmama durumunu inceler) ve Manson v. Brathwaite (Biggers kriterleri ile güvenilirlik testini dengeleyen sonraki bir Yüksek Mahkeme kararı).
Keşfetmeye Devam Edin
Yanlış Tanıma
Yanlış Tanıma
Misidentification
Bozulmuş bellek, demans, alkol intoksikasyonu veya mani gibi durumların yol açtığı konfüzyon nedeniyle bireylerin kimliğini doğru şekilde saptayamama durumu.
İncele
Adli Psikoloji
Adli Psikoloji
Forensic Psychology
Psikolojik ilke ve tekniklerin, medeni ve ceza hukuku sistemlerinin ihtiyaçları doğrultusunda uygulanmasını sağlayan disiplinlerarası uygulamalı bilim dalı.
İncele