Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Öğrenme Kuramı

Learning Theory

Tanım

Öğrenme sürecini; klasik koşullanma, edimsel koşullanma ve sözel öğrenme ilkeleri üzerinden açıklayan kavram ve ilkeler bütünü.

Örnek Vaka / Uygulama

Klinik bir bağlamda, fobik bir reaksiyonun sönmesi (extinction) veya sistematik duyarsızlaştırma terapisi, klasik ve edimsel koşullanma ilkelerine doğrudan dayanılarak uygulanır; danışanın korku uyaranı ile gösterdiği kaçınma tepkisi, yeni bir öğrenme süreciyle yeniden yapılandırılır.

Derin Analiz

Öğrenme kuramları, organizmanın çevresel uyaranlarla kurduğu bağları ve bu bağlar sonucunda davranışlarında meydana gelen kalıcı değişiklikleri inceleyen geniş bir teorik çerçevedir. Klasik koşullanma (Pavlovian süreçler) ve araçsal/edimsel koşullanma (Skinnerian pekiştirme) temelleri üzerine kuruludur. Hull'ın tümevarımsal-tümdengelimli matematiksel kuramı, Tolman'ın amaçlı davranışçılığı, Rescorla-Wagner modeli ve karşılaştırma hipotezi (comparator hypothesis) gibi alt modelleri barındırır. Bu kuramlar, bilişsel süreçlerin ve nöral plastisitenin davranışsal çıktılara nasıl dönüştüğünü ampirik verilerle modellemeyi amaçlar.

Etimoloji

İngilizce 'learn' (Eski İngilizce 'leornian', iz sürmek, tecrübe etmek) ve Yunanca 'theoria' (bakış açısı, gözlem, spekülasyon) sözcüklerinin birleşiminden türetilmiştir.

Karıştırmayın

Bilişsel gelişim kuramı (Piaget) ile sıklıkla karıştırılır; öğrenme kuramları daha çok davranışsal edinim ve uyaran-tepki bağlarına odaklanırken, gelişim kuramları evresel zihinsel olgunlaşmayı inceler.