Ölçme Hatası
Measurement Error
Tanım
Klasik test kuramında, gözlenen puan ile gerçek puan arasındaki her türlü farkı ifade eden istatistiksel sapma.
Örnek Vaka / Uygulama
Klinik bir depresyon ölçeği uygulanan bir hastanın o anki yorgunluk düzeyi, test odasının aşırı sıcak olması veya soruların yanlış anlaşılması nedeniyle gerçek depresyon düzeyinden farklı bir puan alması ölçme hatasıdır.
Derin Analiz
Psikometri ve istatistikte ölçme hatası, psikolojik yapıların doğrudan gözlenememesinden ve dolaylı göstergelerle (testler, anketler, envanterler) ölçülmeye çalışılmasından kaynaklanan kaçınılmaz bir varyans bileşenidir. Klasik Test Kuramı (CTT) çerçevesinde toplam varyans, gerçek puan varyansı ile hata varyansının toplamı olarak modellenir ($X = T + E$). Hatalar iki ana gruba ayrılır: Sistematik hatalar (geçerliği doğrudan tehdit eden, ölçülen yapının dışındaki faktörlerden kaynaklanan düzenli sapmalar) ve seçkisiz (rastgele) hatalar (güvenirliği düşüren, yönü ve miktarı öngörülemeyen anlık dalgalanmalar). Psikometrik araçların geliştirilmesinde amaç, hata varyansını minimize ederek iç tutarlılık (Cronbach Alpha, KR-20) ve test-tekrar test güvenirliğini maksimize etmektir.
Etimoloji
Karıştırmayın
Örnekleme hatası (sampling error) ile sıkça karıştırılır; örnekleme hatası evren yerine örneklem seçilmesinden kaynaklanırken, ölçme hatası seçilen örneklem üzerinde veri toplama aracının kusurlarından doğar.
Keşfetmeye Devam Edin
Güvenirlik
Güvenirlik
Reliability
Bir ölçme aracının, ölçülmek istenen özelliği rasgele hatalardan arınmış bir şekilde, tekrarlanan uygulamalarda ne derece tutarlı ve kararlı sonuçlar verdiğini gösteren psikometrik özellik.
İncele
Geçerlik
Geçerlik
Validity
Bir ölçme aracının, ölçülmek istenen özelliği başka hiçbir karıştırıcı değişkenle kirletmeden ne kadar doğru ve kusursuz ölçtüğünü gösteren temel psikometrik nitelik.
İncele
Klasik Test Kuramı
Klasik Test Kuramı
Classical Test Theory (CTT)
Gözlenen test puanının, bireyin gerçek puanı ile ölçüm sürecinden kaynaklanan rastgele hatanın toplamından oluştuğunu varsayan psikometrik yaklaşım.
İncele