Önyargılı Örnekleme
Biased Sampling
Tanım
Araştırma evrenini temsil etme yeteneğinden yoksun, belirli özelliklere sistematik olarak ağırlık veren veya dışlayan bir örneklem seçim prosedürüdür.
Örnek Vaka / Uygulama
Yalnızca bir üniversitenin psikoloji bölümü birinci sınıf öğrencileriyle anket yaparak 'genel yetişkin popülasyonunun dijital bağımlılık oranlarını' inceleyen bir araştırmacı, yaş, eğitim düzeyi ve sosyoekonomik değişkenler açısından önyargılı örnekleme yapmış olur.
Derin Analiz
Araştırma metodolojisinde ve istatistikte örnekleme hatasının sistematik formunu temsil eder. Rastgelelik ilkesinin ihlal edildiği durumlarda ortaya çıkar ve elde edilen bulguların harici geçerliliğini (external validity) doğrudan zedeler. Seçilim yanlılığı (selection bias) ile sıklıkla iç içe geçer; ancak burada hata, araştırmacının bilinçli ya da bilinçsiz yönlendirmeleri, veri toplama aracının doğası veya örneklem çerçevesindeki eksiklikler nedeniyle evrenin parametrelerini yansıtmayan bir alt kümenin elde edilmesiyle somutlaşır. Hipotez testlerinin istatistiki gücünü düşürür ve tip I ile tip II hata oranlarını manipüle ederek bilimsel çıkarımların güvenilirliğini ortadan kaldırır.
Etimoloji
İngilizce 'bias' (meyil, sapma, önyargı; kökeni Eski Provensalca 'bias' ve Yunanca 'epikarsios' [eğri, çapraz]) ve 'sampling' (örnekleme, örnek seçimi) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Örnekleme Hatası (Sampling Error): Rastgele şanstan kaynaklanan tesadüfi sapmadır; önyargılı örnekleme ise sistematik bir hatadır ve düzeltilemez.