Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Ortalama Kareler Hatası

Mean Square Error

Tanım

Bir veri setindeki gözlem değerlerinin ortalamadan veya tahmin edilen değerlerden sapmalarının karelerinin aritmetik ortalamasını ifade eden temel istatistiksel ölçüttür.

Örnek Vaka / Uygulama

Bir psikoterapistin, danışanların günlük stres puanlarını uyku süresine dayanarak tahmin eden bir doğrusal regresyon modeli kurduğunu varsayalım. Modelin hesapladığı tahmin edilen stres puanları ile danışanların gerçekte bildirdikleri stres puanları arasındaki farkların karelerinin ortalaması alınarak MSE elde edilir. Eğer bu değer yüksek çıkarsa, uyku süresinin stres üzerindeki tek başına açıklayıcı gücünün zayıf olduğu ve modelin ciddi tahmin hataları barındırdığı anlaşılır.

Derin Analiz

Ortalama kareler hatası (MSE), hem varyans analizinde (ANOVA) hem de regresyon modellemesinde hata varyansını nicelendirmek için kritik bir metriktir. ANOVA bağlamında 'grup içi ortalama kare' olarak adlandırılır ve F oranının paydasında yer alarak gruplar arası varyansın anlamlılığını test etmek için temel bir referans oluşturur. Regresyon analizinde ise 'artık ortalama kare' (residual mean square) adını alır ve modelin tahmin ettiği değerler ile gerçek gözlem değerleri arasındaki sapmanın büyüklüğünü gösterir. Yüksek bir MSE değeri, verideki sinyal oranının düştüğünü, rassal gürültünün ve grup içi heterojenliğin baskın olduğunu, dolayısıyla model performansının zayıf veya tahminlerin tutarsız olduğunu ortaya koyar.

Etimoloji

İngilizce 'mean' (ortalama) + 'square' (kare) + 'error' (hata) kelimelerinin birleşiminden oluşur; kökensel olarak Latinceden türeyen matematiksel ve istatistiksel terminolojiye dayanır.

Karıştırmayın

Kök ortalama kare hatası (RMSE) ile sıklıkla karıştırılır; RMSE, MSE'nin karekökü alınarak orijinal veri birimine dönüştürülmüş halidir, MSE ise kare birimleri üzerinden işlem yapar.