Örtük Biliş
İmplicit Cognition
Tanım
Bireyin bilinçli farkındalığı olmaksızın gerçekleşen her türlü bilgi işleme süreci ve zihinsel temsil.
Örnek Vaka / Uygulama
Yolda yürürken ani bir ses duyduğumuzda mantıksal bir değerlendirme yapmadan irkilmemiz veya trafikte tehlikeli bir durumu fark edip direksiyonu bilinçli bir karar süreci işletmeden anında kırmamız örtük biliş mekanizmalarının ürünüdür.
Derin Analiz
Örtük biliş, zihinsel operasyonların fenomolojik deneyim eşiğinin altında, yani istemsiz ve otomatik olarak işlediği alanları inceler. Bilişsel psikoloji ve nöropsikoloji bağlamında; öğrenme, algı ve bellek gibi temel işlevlerin, amigdala ve bazal ganglionlar gibi alt kortikal yapılar aracılığıyla hipokampal bilinçli geri çağrım sistemlerinden bağımsız nasıl çalıştığını merkeze alır. Bu süreçler, bireyin tutumlarını, kararlarını ve davranışsal tepkilerini doğrudan şekillendirir ancak kişi bu etkinin kaynağını ya da varlığını rasyonel olarak rapor edemez.
Etimoloji
Karıştırmayın
Açık biliş (explicit cognition) ile sıklıkla karıştırılır; açık biliş, bireyin üzerinde düşündüğü, farkında olduğu ve söze dökebildiği zihinsel süreçleri kapsarken, örtük biliş tamamen farkındalık dışı gerçekleşir.