Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Örtük Tepki

Covert Response

Tanım

Düşünce, imge, duygu veya içsel fizyolojik reaksiyonlar gibi genellikle dışarıdan doğrudan gözlemlenemeyen, varlığı dolaylı olarak çıkarılan veya ölçülen her türlü tepki.

Örnek Vaka / Uygulama

Klinik bir fobisi olan bir bireyin, korktuğu nesneyi gördüğünde dışarıdan tamamen hareketsiz durmasına rağmen kalp atış hızının artması, göz bebeğinin büyümesi ve amigdala aktivitesinin tetiklenmesi tipik bir örtük fizyolojik tepkidir.

Derin Analiz

Davranışçı ve bilişsel ekollerin kesişim kümesinde yer alan örtük tepki (implicit response), klasik gözlenebilir davranış tanımının zihinsel süreçler ve otonom sinir sistemi aktivasyonlarıyla genişletilmiş halidir. Doğrudan gözle alınamasa da, bu tepkiler lateralize hazır olma potansiyeli (LRP) gibi elektroensefalografik (EEG) markerlar veya elektromiyografi (EMG) ile saptanan mikro kas hareketleri aracılığıyla nesnel olarak ölçülebilir. Bilişsel hazırlık evreleri, karar alma mekanizmaları ve duygusal düzenleme süreçleri overt (açık) tepkiye dönüşmeden önce bu gizli ve dolaylı boyutta şekillenir.

Etimoloji

Latince 'coopertus' (örtülü, gizli) kelimesinden türetilen 'covert' ve Orta İngilizce 'responsum' (karşılık vermek, yanıtlamak) sözcüklerinin birleşiminden oluşur.

Karıştırmayın

Overt response (açık tepki) ile karıştırılır; açık tepki dışarıdan doğrudan gözlemlenebilen motor hareketleri kapsarken, örtük tepki dahili ve dolaylı yoldan ölçülebilen süreçleri ifade eder.