Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Otorite Ve Sosyal Düzeni Koruma Yönelimi

Authority And Social Order Maintaining Orientation

Tanım

Kohlberg'in ahlaki gelişim kuramının geleneksel düzeyinde yer alan, bireylerin kurallara, yasalara ve toplumsal düzenin sürdürülmesine körü körüne veya mutlak bir sadakat gösterdiği dördüncü evre yönelimidir.

Örnek Vaka / Uygulama

Trafikte hız sınırına uymayan bir sürücünün cezai riskten ziyade 'eğer herkes kuralları çiğnerse trafikte kaos çıkar ve düzen bozulur, bu yüzden kurallara uymak herkesin kanuni görevidir' diyerek hızını yasal sınıra indirmesi.

Derin Analiz

Lawrence Kohlberg'in ahlaki gelişim modelinin geleneksel aşamasının (conventional level) ikinci basamağını oluşturan bu yönelim, bireyin odak noktasının artık sadece kişisel ilişkilerden (3. evre) çıkarak geniş toplumun kurallarına ve kurumsal otoritelerine kaydığı evredir. Bu aşamada ahlaklılık, yasalara uymak, toplumsal düzeni muhafaza etmek ve görev bilincini yerine getirmekle eşdeğer tutulur. Birey, eğer herkes kendi bildiğini okursa sosyal yapının çökeceği inancıyla hareket eder ve otoritenin belirlediği kuralları sorgulamadan meşru kabul eder. Bilişsel olarak somut işlemlerden soyut işlemlere geçiş sürecindeki toplumsal perspektif alabilme kapasitesini yansıtır; ancak yasaların adilliği veya etik temelleri nadiren eleştirel süzgeçten geçirilir.

Etimoloji

Latince 'auctoritas' (otorite, nüfuz, güç) ve 'ordo' (düzen, sıra) kelimelerinin modern psikoloji ve sosyoloji terminolojisindeki birleşiminden türetilmiştir.

Karıştırmayın

Üçüncü evre olan 'kişilerarası uyum ve iyi çocuk yönelimi' ile sıklıkla karıştırılır; üçüncü evrede temel motivasyon yakın çevrenin onayını almak ve ilişkileri korumakken, dördüncü evrede motivasyon somut bireylerin ötesinde soyut bir sosyal düzenin ve yasal otoritelerin sürdürülmesidir.