Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Özdeşim Aktarımı

İdentification Transference

Tanım

Grup psikoterapisinde danışanın, diğer grup üyeleriyle özdeşleşmesi ve onları taklit etme ya da model alma arzusunu deneyimlemesi durumu.

Örnek Vaka / Uygulama

Sosyal anksiyete bozukluğu nedeniyle grup terapisine katılan 28 yaşındaki bir danışan, ilk seanslarda sessiz kalırken, grupta benzer travmaları atlatmış kıdemli bir üyenin duygularını ifade ediş biçiminden ve özgüvenli duruşundan derinlemesine etkilenir. Zamanla bu üyenin konuşma tonunu, jestlerini ve tepkilerini benimsemeye başlar; hatta onun gibi giyinme eğilimi gösterir.

Derin Analiz

Samuel Richard Slavson tarafından grup terapisi literatürüne kazandırılan özdeşim aktarımı, bireyler arası dinamiklerin ve grup kohezyonunun merkezinde yer alır. Psikanalitik perspektifte, bireyin kendi egosunu korumak veya eksikliklerini telafi etmek amacıyla ötekinin özelliklerini içselleştirmesi sürecidir. Grup ortamında bu mekanizma, hastanın izole olmadığını fark etmesiyle tetiklenir; diğer üyelerin başarıları veya başa çıkma stratejileri birer referans noktası haline gelir. Bilişsel ve sosyal öğrenme kuramları bağlamında ise dolaylı pekiştirme ve model alarak öğrenme süreçlerinin klinik bir izdüşümüdür. Terapötik süreçte bu aktarım, hem adaptif bir iyileşme aracı olarak köprü kurabilir hem de bireyin kendi kimlik özerkliğini riske atan direnç biçimlerine zemin hazırlayabilir.

Etimoloji

Latince 'identificare' (aynı kılmak, -ile bir tutmak) ve 'trans ferre' (öteye taşımak, nakletmek) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.

Karıştırmayın

Klasik psikanalitik aktarım (transference) ile sıklıkla karıştırılır. Klasik aktarım hastanın duygularını terapiste yöneltmesini ifade ederken, özdeşim aktarımı (genellikle yan aktarım / lateral transference olarak da bilinir) grubun diğer üyelerine yöneliktir.