Paralojizm
Paralogism
Tanım
Örnek Vaka / Uygulama
Bir araştırmacının, 'Tüm başarılı psikologlar sezgi sahibidir; ben de güçlü sezgilere sahibim, o halde kesinlikle başarılı bir psikoloğum' şeklinde kurduğu mantık yürütme klasik bir paralojizmdir. Biçimsel mantıkta 'sonucu olumlama' (affirming the consequent) safsatasına girer ve kişi bu hatayı kötü niyetle değil, zihnin tutarlılık arayışı yüzünden yapar.
Derin Analiz
Bilişsel bilimler ve mantık felsefesi kesişiminde incelenen paralojizm, bireyin kendi düşünce sistemindeki yapısal kusurları fark edememesi durumudur. Sofizmin aksine karşı tarafı aldatma amacı gütmez; öznenin kendi zihinsel mekanizmalarındaki kör noktalar veya heuristik (sezgisel) yanılgılar nedeniyle ortaya çıkar. Bilişsel psikoloji perspektifinden bakıldığında, doğrulama yanlılığı ve tümevarımsal zihinsel kısayolların (heuristics) mantıksal düzlemde ürettiği otomatik hatalı çıkarımlarla doğrudan ilişkilidir.
Etimoloji
Antik Yunanca 'para-' (yanlış, kusurlu) ve 'logos' (akıl yürütme, söz) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir. Mantıksal formun bozulmasını ifade eder.
Karıştırmayın
Sofizm (karşı tarafı yanıltmak için bilerek yapılan hileli argüman) ile karıştırılır; paralojizm tamamen gayri ihtiyari ve kişinin kendi kendini kandırması temellidir.
Keşfetmeye Devam Edin
Safsata
Safsata
Fallacy
İlk bakışta geçerli ve ikna edici görünen, ancak mantıksal yapı veya içerik bakımından geçersiz olan akıl yürütme hatası.
İncele