Pasif Başa Çıkma
Passive Coping
Tanım
Bireyin stres kaynağını yönetme sorumluluğundan kaçınarak çözümü dışsal faktörlere ve diğer kişilere devrettiği uyumsuz bir başa çıkma stratejisidir.
Örnek Vaka / Uygulama
İş yerinde mobbinge maruz kalan bir bireyin durumu yöneticisine bildirmek veya yasal haklarını aramak yerine, her şeyin kendiliğinden düzelmesini bekleyerek sürekli evde oturup dua etmesi ve iş arkadaşlarıyla sosyal iletişimini tamamen kesmesi pasif başa çıkma örneğidir.
Derin Analiz
Pasif başa çıkma, bilişsel ve davranışsal düzeyde kontrol odaklılığının dışsal (external locus of control) bir tezahürüdür. Stresörle doğrudan mücadele etmek yerine kaçınma, umut etme, dua etme veya sorumluluğu başkalarına yükleme gibi savunma mekanizmaları devreye girer. Duygu odaklı başa çıkma ile benzerlikler taşısa da, temel ayrım kişisel ajansın (agency) tamamen askıya alınması ve kontrolün dış dünyaya devredilmesidir. Klinik psikoloji literatüründe; artmış depresyon semptomatolojisi, anksiyete bozuklukları ve düşük psikolojik dayanıklılık (resilience) ile doğrudan korelasyon gösteren maladaptif bir örüntü olarak ele alınır.
Etimoloji
Latince 'passivus' (eylemsiz, acı çeken, maruz kalan) kökünden ve İngilizce 'coping' (başa çıkma, üstesinden gelme) kelimesinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Aktif başa çıkma (problem çözme odaklı doğrudan müdahale) ve duygu odaklı başa çıkma (sorun kalırken sadece duygusal tepkiyi yönetme, ancak pasif başlıktaki gibi sorumluluktan tamamen kaçma zorunluluğu içermez).
Keşfetmeye Devam Edin
Duygu Odaklı Başa Çıkma
Duygu Odaklı Başa Çıkma
Emotion-focused Coping
Bireyin stres kaynağını değiştirmek yerine, bu stresörün tetiklediği olumsuz duygusal reaksiyonları ve fizyolojik uyarılmışlığı düzenlemeye odaklandığı stres yönetimi stratejisidir.
İncele