Pazarlama Yönelimi
Marketing Orientation
Tanım
Erich Fromm'un varoluşsal psikanalizinde, bireyin insanları birer emtia (mal) olarak gördüğü ve kendi kişisel değerini satılabilirlik üzerinden değerlendirdiği karakter örüntüsü.
Örnek Vaka / Uygulama
Kurumsal bir şirkette çalışan bir yöneticinin, ekip arkadaşlarını potansiyel işbirlikçi veya dost olarak değil, yalnızca kendi kariyer basamaklarını tırmanmasında kullanabileceği birer 'fiyat etiketli araç' olarak görmesi; sosyal çevresindeki insanları ise sırf imajına katkı sağladığı için seçmesi.
Derin Analiz
Erich Fromm’un sosyal karakter kuramında yer alan pazarlama yönelimi (pazarlamacı karakter), geç kapitalist toplumların ekonomik yapısının insan psikolojisi üzerindeki doğrudan bir yansımasıdır. Bu yönelime sahip bireylerde kişilik, küresel pazardaki herhangi bir ürün gibi ele alınır. Başarı, içsel yetkinliklerden, yaratıcılıktan, dürüstlükten veya derin bilgiden bağımsız olarak; dış görünüş, 'doğru zamanda doğru yerde olma' ve kişisel imajı 'pazarlayabilme' becerisine indirgenir. Öz-değer, piyasadaki arz-talep dengesine benzer şekilde sürekli bir onaylanma ve talep görme ihtiyacına bağımlıdır. Bu durum, bireyin kendi öz benliğinden ve toplumsal bağlarından kopmasına (yabancılaşmaya), yüzeysel kişilerarası ilişkilere ve kronik bir kimlik kaygısına zemin hazırlar.
Etimoloji
İngilizce 'market' (pazar, Latincesi 'mercatus') kökünden türetilen 'marketing' ile yönelme/yönelim anlamına gelen 'orientation' sözcüklerinin birleşiminden oluşur.
Karıştırmayın
Sömürücü yönelim (exploitative orientation) ile karıştırılabilir; sömürücü yönelimde birey başkalarının kaynaklarını zorla veya kurnazlıkla gaspetme eğilimindeyken, pazarlama yöneliminde insan ilişkileri ve öz-değer tamamen ticari bir arz-talep mantığına ve kişisel imajın borsadaki değerine endekslidir.