Pekiştirici Neden
Reinforcing Cause
Tanım
Örnek Vaka / Uygulama
Kronik baş ağrısı şikayetiyle klinikte değerlendirilen bir bireyin, ağrı atağı geçirdiğinde aile üyeleri tarafından tüm ev işlerinden muaf tutulması ve aşırı ilgi görmesi, ağrı davranışının pekiştirilerek kronikleşmesine yol açan tipik bir pekiştirici neden mekanizmasıdır.
Derin Analiz
Davranışçı ekol ve edimsel koşullama ilkeleri temelinde incelenen pekiştirici neden, davranışın ortaya çıkışını tetikleyen kökensel etkenlerden ziyade, davranışın kalıcılığını ya da sönmesini tayin eden çevresel ve içsel sonuç mekanizmalarını ifade eder. Klinik pratikte, özellikle kronik ağrı sendromları, kaçınma davranışları ve somatizasyon bozukluklarında hastaya gösterilen ikincil kazançlar veya aşırı ilgi, patolojik döngüyü besleyen tipik birer pekiştirici neden olarak işlev görür. Bu dinamik, davranışın frekansını artırarak bireyin adaptasyon kapasitesini dolaylı olarak manipüle eder.
Etimoloji
İngilizce 'reinforce' [Latince re- [pekiştirme/yeniden] + infortiare [güçlendirmek]] ve 'cause' [Latince causa [neden/gerekçe]] kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Predisposing cause (yatkınlaştırıcı neden) ile karıştırılır; predispozan neden bireyi bozukluğa karşı savunmasız bırakan uzak geçmişteki zemin hazırlayıcı etkinken, pekiştirici neden mevcut davranışın devamlılığını sağlayan güncel süreçtir.
Keşfetmeye Devam Edin
Edimsel Koşullama
Edimsel Koşullama
Operant Conditioning
Bir davranışın ardından gelen sonuçların (ödül veya ceza), o davranışın ileride tekrarlanma olasılığını artırması veya azaltması sürecidir.
İncele
İkincil Kazanç
İkincil Kazanç
Advantage By İllness
Fiziksel veya psikolojik bir rahatsızlığın semptomları yoluyla hastanın elde ettiği ek fayda, dikkat veya sorumluluktan kaçınma durumu.
İncele
Sönme
Sönme
Extinction
Klasik veya edimsel koşullanmayla kazanılmış bir davranışın veya tepkinin, pekiştirecin veya koşulsuz uyarıcının sürekli olarak geri çekilmesi sonucunda zamanla zayıflaması ve ortadan kalkması süreci.
İncele