Pertürbasyon
Perturbation
Tanım
Bilişsel, duygusal veya fiziksel bir sistemin dengesini bozan, huzursuzluk, kaygı veya işlevsel kesinti yaratan durum.
Örnek Vaka / Uygulama
Klinik değerlendirme sırasında, yakın zamanda ağır bir kayıp yaşayan ve intihar riski barındıran bir danışanın, zihinsel olarak sürekli bir çatırtı ve 'içsel fırtına' halinden bahsetmesi; uykuya dalamaması, motor ajitasyon sergilemesi ve düşünce akışının bu yoğun sıkıntı nedeniyle kesintiye uğraması pertürbasyonun somatik ve psikolojik yansımasıdır.
Derin Analiz
Klinik psikoloji ve suicidoloji bağlamında pertürbasyon, bireyin deneyimlediği yoğun psikolojik acı, huzursuzluk ve ajitasyon halini nitelendirir. Edwin Shneidman’ın intihar teorisinde (intihar matrisi), intihar niyetinin ve riskinin değerlendirilmesinde 'ideation' (fikir) ve 'ache' (acı) ile birlikte kritik bir boyut olarak ele alınır. Sistem teorisinde ise homeostazisin (iç denge) dış veya iç kaynaklı uyaranlarla bozulması ve organizmanın bu sapmaya tepki vermesi sürecini ifade eder. Nörobiyolojik düzeyde, bu durum prefrontal korteksin üst düzey düzenleyici işlevlerinin amigdala kaynaklı limbik hiperaktivite altında baskılanması veya kesintiye uğramasıyla paralellik gösterir.
Etimoloji
Latince 'perturbatio' (karışıklık, kargaşa) kelimesinden türetilmiştir; 'per-' (tamamen, yoğunca) ve 'turbare' (karıştırmak, bulandırmak, çalkalamak) köklerinin birleşiminden meydana gelir.
Karıştırmayın
Anksiyete (genellikle geleceğe yönelik belirsizlik ve endişe odaklıdır; pertürbasyon ise daha geniş bir zihinsel çalkantı, ajitasyon ve sistemik dengesizlik halini kapsar).
Keşfetmeye Devam Edin
Homeostaz
Homeostaz
Homeostasis
Canlının iç ortamındaki biyolojik ve kimyasal parametrelerin kararlı bir dengede tutulmasını sağlayan aktif düzenleme mekanizması.
İncele
Ajitasyon
Ajitasyon
Agitation
Genellikle psikolojik gerilim, kaygı veya nörolojik uyarılmadan kaynaklanan, artmış ancak çoğunlukla amaca yönelik olmayan ve yineleyici motor aktivite durumu.
İncele