Planlama Yanılgısı
Planning Fallacy
Tanım
Bireylerin gelecekteki bir görevi tamamlamak için gereken süreyi, aşırı iyimser senaryolara dayanarak sistematik olarak eksik tahmin etme eğilimidir.
Örnek Vaka / Uygulama
Yazılım geliştirme sürecindeki bir mühendisin, normal koşullarda üç hafta sürecek bir modül kodlamasını, tüm potansiyel aksaklıkları yok sayarak 'en fazla üç günde bitiririm' diyerek beş günlük bir takvim planlaması ve projenin sonunda bu sürenin üç katına çıkması.
Derin Analiz
Bilişsel psikoloji ve karar verme teorisi ekseninde incelenen planlama yanılgısı, Amos Tversky ve Daniel Kahneman tarafından literatüre kazandırılmıştır. Bu olgu, bireylerin gelecekteki projelerini planlarken geçmişteki benzer deneyimlerin verilerini göz ardı etmesine ve en iyi durum senaryolarına (best-case scenarios) odaklanmasına dayanır. Nörobilişsel düzeyde, prefrontal korteksteki yürütücü işlevlerin gelecekteki engelleri simüle ederken içsel iyimserlik yanlılığı (optimism bias) filtresiyle çalışmasından kaynaklanır. İlginç bir şekilde, bu yanılgı yalnızca kişinin kendi görevleriyle ilgili tahminlerinde ortaya çıkar; dış gözlemciler aynı görevi değerlendirdiğinde genellikle karamsar bir yanlılık sergileyerek süreyi fazla öngörürler.
Etimoloji
İngilizce 'plan' (Latince 'planum': düzlem, tasarı) ve 'fallacy' (Latince 'fallacia': yanıltmaca, aldatmaca) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
İyimserlik yanlılığı (optimism bias) ile sıklıkla karıştırılır; optimism bias genel olarak gelecekte iyi şeylerin olacağına dair geniş bir inançken, planlama yanılgısı spesifik bir görevin tamamlanma süresine yönelik hesap hatasıdır.
Keşfetmeye Devam Edin
Supraliminal Algı
Supraliminal Algı
Supraliminal Perception
Mutlak eşiğin üzerinde yer alan, yani bilinçli olarak fark edilebilecek düzeyde olmasına rağmen dikkat edilmediği için arka planda kalan uyarıcıların işlenmesi sürecidir.
İncele
Uzak Çağrışım
Uzak Çağrışım
Remote Association
Bir listede veya seri içinde birbirine bitişik olmayan, aralarında mesafe bulunan iki öğe veya uyarıcı arasında kurulan zihinsel bağ.
İncele
Ters Kare Yasası
Ters Kare Yasası
İnverse-square Law
Herhangi bir fiziksel miktar veya şiddetin, kaynağa olan uzaklığın karesiyle ters orantılı olarak azaldığını belirten matematiksel ve fiziki yasa.
İncele
Şematik Temsil
Şematik Temsil
Schematic Representation
Bireylerin, nesnelerin, olayların veya süreçlerin birbirleriyle olan gerçek veya potansiyel etkileşimleri bağlamında betimlenmesi ve zihinsel olarak modellenmesidir.
İncele