Pop-out Etkisi
Pop-out
Tanım
Görsel arama görevlerinde, arka plandaki çeldiricilerden temel bir özelliğiyle (renk, yönelim vb.) hemen ayrışan ve dikkat çaba gerektirmeden fark edilen hedef uyarıcı.
Örnek Vaka / Uygulama
Kırmızı bir arka plan üzerinde yan yana dizilmiş doksan dokuz adet yeşil elmanın arasında duran tek bir kırmızı elmayı aradığınızı hayal edin. Elmaların sayısı ne kadar çok olursa olsun, yeşil elma denizinin ortasındaki o tek kırmızı elma gözünüze anında çarpar. İşte bu ani fark ediş tam anlamıyla bir pop-out etkisidir.
Derin Analiz
Bilişsel psikoloji ve görsel algı alanında pop-out etkisi, Anne Treisman'ın Özellik Entegrasyon Teorisi (Feature Integration Theory) çerçevesinde incelenir. Preattentive (dikkat öncesi) aşamada gerçekleşen bu süreç, paralel işleme dayandığı için çeldirici sayısı (set size) artsa bile hedefin tepki süresini uzatmaz. Beynin erken görsel korteks (V1 ve çevre alanlar) düzeyinde, renk, çizgi yönelimi veya hareket gibi temel özelliklerin (basic features) eşzamanlı taranmasıyla ortaya çıkar. Bu durum, karmaşık bir görsel alanda dikkat kaynaklarını tüketmeden otomatik bir algısal yakalama (attentional capture) mekanizmasının çalıştığını gösterir.
Etimoloji
Karıştırmayın
Seri görsel arama (serial visual search) ile karıştırılır; ancak seri aramada çeldirici sayısı arttıkça tepki süresi doğrusal olarak uzar ve bilinçli, dikkate dayalı bir tarama (conjunction search) gerektirir.
Keşfetmeye Devam Edin
Görsel Arama
Görsel Arama
Visual Search
Dikkat gerektiren çevresel uyaranlar arasından belirli bir hedef uyaranın saptanması ve tespit edilmesi sürecidir.
İncele