PREE
PREE
Tanım
Kısmi pekiştirme tarifesiyle öğrenilen davranışların, sürekli pekiştirmeye oranla sönmeye karşı çok daha dirençli olmasını ifade eden deneysel öğrenme fenomeni.
Örnek Vaka / Uygulama
Bir slot makinesinde (kumarhane makineleri) her kol çekildiğinde ödül verilmez; ödül rasgele aralıklarla (kısmi pekiştirme) sunulur. Makine hiç para ödememeye başladığında (sönme evresi), oyuncu sürekli kaybedeceği halde oynamaya devam eder. Sürekli ödül veren bir otomat bozulduğunda ise kullanıcı hemen vazgeçerken, PREE nedeniyle kumar oynamayı bırakmakta zorlanır.
Derin Analiz
Deneysel psikoloji ve davranış bilimi literatüründe, edimsel koşullama süreçlerinin en kritik anomalilerinden birini teşkil eder. Canlı her tepki verdiğinde ödüllendirilmediğinde (kısmi/kesintili pekiştirme), pekiştirecin yokluğuna karşı gösterilen tolerans artar. Bu durum, organizmanın ödülün ne zaman geleceğini kestirememesinden kaynaklanan bir belirsizlik toleransı ve bilişsel direnç mekanizması geliştirilmesiyle açıklanır. Sönme direncinin bu yolla artması, patolojik kumar bağımlılığından obsessive-compulsive davranışların pekişmesine kadar geniş bir yelpapede klinik açıdan açıklayıcı bir model sunar.
Etimoloji
İngilizce 'partial reinforcement extinction effect' ifadesinin akronimi olup, latince kökenli 'partire' (bölmek, paylaştırmak) ve 're-inforzare' (güçlendirmek) ile 'extinctio' (sönme, söndürme) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Sürekli pekiştirme (continuous reinforcement) ile karıştırılır; sürekli pekiştirmede ödül kesildiği an davranış hızla sönerken, PREE'de sönme süreci oldukça uzundur.
Keşfetmeye Devam Edin
Edimsel Koşullama
Edimsel Koşullama
Operant Conditioning
Bir davranışın ardından gelen sonuçların (ödül veya ceza), o davranışın ileride tekrarlanma olasılığını artırması veya azaltması sürecidir.
İncele
Sönme
Sönme
Extinction
Klasik veya edimsel koşullanmayla kazanılmış bir davranışın veya tepkinin, pekiştirecin veya koşulsuz uyarıcının sürekli olarak geri çekilmesi sonucunda zamanla zayıflaması ve ortadan kalkması süreci.
İncele