Rastgele Aralık Tarifesi
Random-interval Schedule (RI Schedule)
Tanım
Edimsel koşullanmada, pekiştirecin verilmesi için geçmesi gereken sürenin her defasında öngörülemez bir şekilde ortalama bir değer etrafında rastgele değiştiği pekiştirme tarifesidir.
Örnek Vaka / Uygulama
Laboratuvarda bir güvercinin gagalama davranışını RI 60 saniye tarifesiyle pekiştirdiğimizde, pekiştireç (yem) ortalama her 60 saniyede bir, ancak bazen 10 saniye, bazen 120 saniye sonra gerçekleşen ilk gagalama sonrasında sunulur. Günlük hayatta ise balık tutmak bu tarifeye mükemmel bir örnektir; oltanın ne zaman balık yakalayacağı tamamen rastgele zaman aralıklarına bağlıdır ancak sabırlı bir şekilde beklemeyi sürdürür.
Derin Analiz
Bilişsel bilimler ve davranış analizinde operant koşullanmanın temel taşlarından biridir. Bu tarifede, organizmanın pekiştireç alabilmesi için belirli bir sürenin geçmesi gerekir ancak bu süre sabit değildir; ortalama bir zaman dilimi (örneğin RI 30 saniye) etrafında sürekli dalgalanır. Sabit aralık tarifelerinin (fixed-interval) aksine, organizma zamanın ne zaman dolacağını kesin olarak bilemez. Bu durum, beklenti ve tahmin edilemezlik yaratarak tepki hızının düşük fakat son derece istikrarlı ve dirençli olmasını sağlar. Sönmeye (extinction) karşı en dirençli pekiştirme kalıplarından biridir çünkü birey, pekiştirecin her an gelebileceği beklentisiyle sürekli ve kararlı bir davranış sergiler.
Etimoloji
İngilizce 'random' (rastgele, tesadüfi) ve 'interval' (aralık, fasıla) kelimeleri ile Latince 'schedula' (parşömen parçası, liste) sözcüklerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Sabit aralık tarifesi (fixed-interval schedule) ile sıklıkla karıştırılır; sabit tarifede süre değişmezken, rastgele aralık tarifesinde süre sürekli ve öngörülemez biçimde değişir. Ayrıca oran tarifelerinden (ratio schedules) farklı olarak davranış sayısına değil, zamana odaklanır.
Keşfetmeye Devam Edin
Koşullu Pekiştirme
Koşullu Pekiştirme
Contingent Reinforcement
İstenen bir davranışın gerçekleştirilmesinin, olumlu bir uyarıcının sunulmasına veya olumsuz bir uyarıcının ortadan kaldırılmasına doğrudan bağlanması süreci.
İncele
P.i. Basis
P.i. Basis
P.i. Basis
Doğrudan yanıt pazarlaması ve kupon iade tekniklerinde, maliyetlerin veya ödemelerin gelen müşteri sorgusu veya talep sayısına göre belirlendiği temel sistem.
İncele
Okuyucu Kitlesi Araştırma Tekniği
Okuyucu Kitlesi Araştırma Tekniği
Readership-survey Technique
Tüketicilerin basılı reklam metinlerini ne ölçüde dikkatle okuduğunu ve akılda tuttuğunu ölçmek için kullanılan ampirik bir araştırma yöntemidir.
İncele
Değişken Oranlı Tarife
Değişken Oranlı Tarife
Variable-ratio Schedule (VR Schedule)
Serbest edimsel koşullanmada, pekiştirecin verilmesi için gereken tepki sayısının önceden kestirilemeyen bir ortalama etrafında sürekli değiştiği aralıklı pekiştirme tarifesidir.
İncele