Rescorla-wagner Teorisi
Rescorla–wagner Theory
Tanım
Klasik koşullanmada öğrenmenin, koşulsuz uyaranın beklenmedikliği (şaşırtıcılık derecesi) oranında ve her eşleşmede azalan bir eğriyle gerçekleştiğini savunan matematiksel model.
Örnek Vaka / Uygulama
Laboratuvar ortamında bir köne verilen ton (koşullu uyaran) ve hemen ardından gelen et (koşulsuz uyaran) eşleşmesinde, ilk denemelerde salya miktarındaki artış çok keskindir çünkü et büyük bir sürprizdir. Ancak deneme sayısı arttıkça etin yarattığı sürpriz etkisi azalır, beklenti hatası sıfıra yaklaşır ve öğrenme eğrisi yataylaşarak maksimum salivasyon sınırına (asimptota) ulaşır.
Derin Analiz
Bilişsel ve davranışsal psikolojide bir mihenk taşı olan Rescorla-Wagner teorisi, Pavlovgil koşullanmanın sadece ardışıklıkla değil, uyaranın ne kadar 'bilgi verici' olduğuyla ilgili olduğunu matematikselleştirir. Modelin temel varsayımı, organizmanın koşulsuz uyaranın (US) maksimum kapasitesi ile o ana kadar biriken koşullu tepki arasındaki fark (beklenti hatası) üzerinden öğrenme gerçekleştirdiğidir. Formülasyona göre, her denemede öğrenme miktarı kademeli olarak düşer; bu da asimptotik bir öğrenme eğrisi (öğrenme platosu) yaratır. Bloklama (blocking) gibi karmaşık öğrenme fenomenlerini başarılı bir şekilde açıklaması, bilişsel psikolojide hayvan ve insan öğrenme modellerine yön vermiştir.
Etimoloji
Karıştırmayın
Geleneksel Pavlovgil Bitişiklik Teorisi (Contiguity Theory) ile sıkça karıştırılır. Bitişiklik sadece uyaranların zamansal yakınlığını şart koșarken, Rescorla-Wagner teorisi uyaranın beklenirliğini ve bilişsel sürpriz faktörünü merkeze alır.
Keşfetmeye Devam Edin
Beklenti Hatası
Beklenti Hatası
Anticipatory Error / Error Of Anticipation
🔹 1. (anticipatory error): Bir eylemin, uyarıcının sunuluş zamanından veya sırasından önce gerçekleştirilmesi ya da bir listedeki öğenin aslında olduğundan daha erken bir sırada hatırlanması hatası. 🔹 2. (error of anticipation): Sınırlar yönteminde, uyarıcıların artan sırada sunulduğunu bilen katılımcının, hedef uyarıcı henüz fiilen algılanmadan var olduğunu bildirmesiyle ortaya çıkan metodolojik yanılgı.
İncele