Ruh Hali Uyumlu Bellek
Mood-congruent Memory
Tanım
Örnek Vaka / Uygulama
Klinik ortamda majör depresif bozukluk tanısı alan bir danışanın, geçmişteki başarılı projelerini, neşeli tatillerini veya sosyal başarılarını hatırlamakta zorlanırken; çocukluğundaki başarısızlıkları, terk edilme anılarını ve utanç verici sosyal deneyimlerini ard arda hatırlaması ve bu durumun depresif döngüyü derinleştirmesi ruh hali uyumlu bellek ile doğrudan açıklanır.
Derin Analiz
Bilişsel psikoloji ve bellek araştırmaları bağlamında ruh hali uyumlu bellek, kodlama ve geri çağırma süreçlerindeki duygu durumunun ağ modellemeleri (network theories of affect) üzerinden işlediğini gösterir. Gordon Bower'ın duygu ağı teorisine göre, bellek ağındaki her duygu düğümü, o duyguyla eşzamanlı olarak deneyimlenmiş anı düğümleriyle güçlü sinaptik bağlantılara sahiptir. Birey belirli bir duygusal duruma girdiğinde, o duyguyla ilişkili anısal ağlar 'priming' (hazırlama) etkisine maruz kalır ve bu anıların eşik değeri düşerek bilinçli farkındalığa gelme olasılığı artar. Ancak literatürdeki asimetri bulguları oldukça kritiktir: Pozitif ruh hallerinin bellek geri çağrımı üzerindeki etkisi, negatif ruh hallerine kıyasla genellikle daha güçlü ve dirençlidir. Ayrıca bu mekanizma katı bir otomatik süreç olmayıp, bireyin homeostatik duygusal dengeyi korumak amacıyla hoş anıları bilinçli veya yarı-bilinçli olarak aktive etmesiyle (duygulanım düzenleme) modifiye edilebilir.
Etimoloji
Karıştırmayın
Ruh hali bağımlı bellek (mood-dependent memory) ile sıklıkla karıştırılır. Ruh hali bağımlı bellek, kodlama anındaki ve geri çağırma anındaki duygu durumunun aynı olmasının (duygulanımdan bağımsız olarak) hatırlama performansını artırmasını ifade ederken; ruh hali uyumlu bellek, anının içeriğinin (duygusal valansının) o anki duyguyla eşleşmesini kapsar.