Sabit Değişken
Fixed Variable
Tanım
Örnek Vaka / Uygulama
Bir araştırmacının uyku yoksunluğunun dikkat üzerindeki etkisini incelediği deneyde, deneklere uygulanan uyanık kalma sürelerinin (0 saat, 12 saat, 24 saat) araştırmacı tarafından önceden katı bir şekilde belirlenmesi.
Derin Analiz
Deneysel tasarım ve istatistiki modellemede (özellikle regresyon analizleri ve varyans analizinde - ANOVA), sabit değişkenler olasılıksal bir dağılım izlemez. Değerleri örneklemden örnekleme rastgele değişmez; aksine, araştırmacının kontrolü altında belirli seviyelerde tutulur. Bu yapı, nedensellik çıkarımlarının güvenilirliğini artırır ve hata varyansını modelden izole ederek istatistiksel gücü (statistical power) optimize eder.
Etimoloji
Latince 'fixus' (sabitlenmiş, durağan) ve 'variare' (değişmek, farklılaşmak) fiillerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Rastsal değişken (random variable) ile karıştırılır; rastsal değişkenler olasılıksal süreçlerle ve şans faktörüyle şekillenirken, sabit değişkenler kesin bir kontrol mekanizmasına tabidir.