Şablon Eşleştirme Teorisi
Template-matching Theory
Tanım
Duyusal girdilerin, bellekte önceden depolanmış kesin kalıp ve görüntülerle (şablonlarla) birebir kıyaslanarak tanımlandığını öne süren bilişsel model.
Örnek Vaka / Uygulama
Eski tip banka ATM'lerinin çek veya fatura üzerindeki standart yazı tiplerini (OCR-A gibi) okuması bu prensiple çalışır. Makine, okuduğu karakteri belleğindeki pikselsel kalıpla çakıştırarak tanır. Ancak insan okuma yazma sürecinde, el yazısıyla yazılmış ve son derece bozuk bir 'A' harfini dahi kolayca anlayabilir; bu da insan beyninin sadece katı şablon eşleştirmesinden ziyade daha üst düzey bağlamsal analizler yaptığını gösterir.
Derin Analiz
Şablon eşleştirme teorisi, erken dönem bilişsel bilim ve örüntü tanıma literatüründe insan algısının nasıl çalıştığını açıklamak için öne sürülen en temel mekanistik yaklaşımlardan biridir. Bu kurama göre, dış dünyadan gelen uyarıcı (örneğin görsel bir harf ya da nesne), retino-kortikal yollarla işlenerek zihinsel bir taslak haline getirilir ve zihnin veri tabanındaki milyonlarca statik şablonla taranarak eşleşme aranır. Ancak bilişsel bilimler ve nörobilim perspektifinden bakıldığında bu teori ciddi limitasyonlara sahiptir. Zira aynı uyarıcı farklı açılardan, ışık koşullarından, fontlardan veya boyutlardan algılandığında duyusal girdi kökten değişir; bu durum, zihnin her olası varyasyon için sonsuz sayıda şablon saklamasını (esneklik paradoksu) imkansız kılar. Bu yetersizlik, bilişsel psikolojide özellik teorileri (feature-matching theories) ve yapısal modellerin geliştirilmesine zemin hazırlamıştır.
Etimoloji
İngilizce 'template' (şablon, kalıp) ve 'matching' (eşleştirme, uydurma) kelimelerinin birleşiminden türetilmiş olup, bilişsel psikolojide erken dönem örüntü tanıma modellerini açıklamak için kullanılan analitik bir terimdir.
Karıştırmayın
Özellik Kuramı (Feature Integration Theory) ile karıştırılır; özellik kuramında nesne bütünsel bir şablonla değil, çizgi, açı ve renk gibi mikro bileşenlerine ayrılarak analiz edilir.
Keşfetmeye Devam Edin
Örüntü Tanıma
Örüntü Tanıma
Pattern Recognition
Bireyin veya yapay bir sistemin, çok sayıda bağımsız ve dağınık unsuru anlamlı bir bütün veya yapı olarak organize edip sınıflandırma kapasitesi.
İncele
Özellik Kuramı
Özellik Kuramı
Trait Theory
Kişiliği, zaman ve mekân içinde nispeten istikrarlı kalan, bireyin davranışlarını yönlendiren içsel eğilimler ve özellikler bütünü olarak açıklayan yaklaşım.
İncele