Seçici Denek Kaybı
Selective Dropout
Tanım
Örnek Vaka / Uygulama
Altı ay süren bilişsel davranışçı terapi temelli bir sosyal anksiyete çalışmasında, yoğun ev ödevleri ve yüzleşme görevleri içeren prosedür, anksiyete düzeyi en yüksek ve kaçınma davranışı en şiddetli olan katılımcıların süreçten kopmasına neden olur. Çalışmanın sonunda yalnızca hafif düzeyde anksiyetesi olan ve uyum sağlama kapasitesi yüksek bireyler kaldığında, tedavi etkinliği gerçeğin çok üzerinde (aşırı iyimser bir sapma ile) raporlanır.
Derin Analiz
Seçici denek kaybı, deneysel veya boylamsal tasarımların iç geçerliğini doğrudan tehdit eden kritik bir metodolojik yanılgı kaynağıdır. Kayıp verinin rastgele (Missing Completely at Random - MCAR) gerçekleşmediği, aksine bağımlı değişken veya katılımcıların demografik/klinik özellikleri (örneğin şiddetli depresyon, düşük eğitim seviyesi veya çalışmanın yorucu doğası) ile sistematik bir ilişki içinde olduğu durumlarda ortaya çıkar. Bu durum, örneklemin temsil kabiliyetini bozar ve yanlı tahminlere (selection bias) yol açarak istatistiksel sonuçların genellenebilirliğini ciddi biçimde zedeler.
Etimoloji
İngilizce 'selective' (seçici, ayırıcı; Latince *selectus*) ve 'dropout' (sistemden veya çalışmadan ayrılan, terk eden) kelimelerinin birleşiminden oluşan bir araştırma metodolojisi terimidir.
Karıştırmayın
Rastgele denek kaybı (attrition) ile karıştırılır; rastgele kayıplar istatistiksel gücü düşürür ancak parametre tahminlerinde sistematik yanlılığa yol açmazken, seçici kayıp doğrudan iç geçerliği tehdit eden sistematik bir hatadır.
Keşfetmeye Devam Edin
Denek Kaybı
Denek Kaybı
Attrition
Boylamsal ve deneysel araştırmalarda, katılımcıların çeşitli nedenlerle zamanla çalışmadan çekilmesi veya takibinin yitirilmesi durumu.
İncele
İç Geçerlik
İç Geçerlik
İnternal Validity
Bir araştırmada incelenen bağımlı değişkendeki gözlenen değişimin, diğer alternatif açıklamalar ve karıştırıcı değişkenlerden arındırılarak doğrudan bağımsız değişkenle açıklanabilme derecesidir.
İncele