Şekil Değişmezliği
Shape Constancy
Tanım
Örnek Vaka / Uygulama
Mutfak masasının üzerinde duran dairesel bir tabağa tam üstten baktığınızda retinaya düşen görüntü dairedir. Ancak masanın karşı sandalyesine geçip tabağa eğik bir açıyla baktığınızda, optik projeksiyon aslında basık bir elipse dönüşür. Buna rağmen beyin, tabağın şeklinin bozulduğunu değil, sadece bakış açısının değiştiğini hesaba katarak tabağı yuvarlak olarak algılamaya devam eder.
Derin Analiz
Bilişsel psikoloji ve görsel algı literatüründe şekil değişmezliği, retina üzerine düşen iki boyutlu proximal uyarıcının değişkenliğine rağmen, beyindeki görsel korteksin üç boyutlu nesne sürekliliğini nasıl inşa ettiğini inceleyen kritik bir olgudur. Nesneye farklı bir açından bakıldığında retinadaki projeksiyonu eliptik veya trapezoid gibi deforme olmuş formlara dönüşse bile, üst düzey bilişsel ve görsel işleme devreleri (özellikle ventral akım boyunca) nesnenin intrinsic (içsel) geometrisini korur. Bu mekanizma, derinlik ipuçları, binoküler disparite ve geçmiş deneyimlerden elde edilen bağlamsal bilgilerin entegrasyonu sayesinde gerçekleşir; böylece dış dünyadaki nesneler kararlı bir ontolojik gerçekliğe sahip olarak algılanır.
Etimoloji
İngilizce 'shape' (biçim, form; Eski İngilizce 'gesceap') ve 'constancy' (sabitlik, değişmezlik; Latince 'constantia' [durmaksızın süren, kararlı]) kelimelerinin birleşiminden oluşur.
Karıştırmayın
Büyüklük değişmezliği (size constancy) ile sıklıkla karıştırılır; büyüklük değişmezliği nesnenin mesafesi değiştiğinde boyutunun sabit algılanmasıyla ilgiliyken, şekil değişmezliği bakış açısının değişmesine odaklanır.
Keşfetmeye Devam Edin
Algısal Değişmezlik
Algısal Değişmezlik
Constancy
Duyusal girdilerdeki sürekli değişime rağmen, çevredeki nesne ve uyarıcıların boyut, şekil, renk gibi özelliklerinin zihinsel olarak aynı algılanmaya devam etmesi.
İncele
Ventral Akım
Ventral Akım
Ventral Stream
Oksipital korteksten temporal loba kadar uzanan ve nesnelerin kimliğini, rengini, dokusunu ve biçimini işlemleyerek algılamayı sağlayan görsel işleme yolu; gayriresmi olarak 'ne' yolu.
İncele