Serbest Enerji
Free Energy
Tanım
Klasik psikanalitik kuramda, alt benlikte (id) yer alan, birincil süreçlerle ilişkili ve serbestçe hareket edebilen psişik enerji.
Örnek Vaka / Uygulama
Klinik bir vakada, dürtüsel kontrolü zayıf bir danışanın anlık bir hayal kırıklığı karşısında yıkıcı öfke patlamaları yaşaması, psişik aparatın bu serbest enerjiyi erteleme veya ikincil süreçlerle kanalize etme kapasitesinin yetersizliğine işaret eder.
Derin Analiz
Psikanalitik topografik ve yapısal modellerde serbest enerji, henüz yapılandırılmamış, nesne yatırımı (cathexis) yapmamış ve haz ilkesi doğrultusunda anında doyum arayan ham dürtüsel gücü ifade eder. Bağlı enerjinin (bound energy) aksine, birincil süreç düşüncesinin karakteristik özelliği olan yer değiştirme ve yoğunlaşma mekanizmalarına tabidir. Enerjinin bu akışkan ve serbest hali, ikincil süreçlerin (benliğin düzenleyici ve gerçeklik odaklı mekanizmaları) henüz devreye girmediği ya da işlevselliğini yitirdiği durumlarda (örneğin rüyalar, psikotik regresyonlar) baskındır. Modern bilişsel bilimlerde ve nörobilimde Karl Friston'ın serbest enerji ilkesi ile kavramsal bir bağ kurduğunu iddia etmek anakronizm olur; psikanalizdeki bu kullanım, termodinamik entropi kavramının zihinsel ekonomiye erken bir uyarlamasıdır.
Etimoloji
İngilizce 'free' (serbest, bağlı olmayan) ve Latince 'energia' (faaliyet, güç; Yunanca *energeia*) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Bağlı enerji (bound energy) ile karıştırılır; bağlı enerji ikincil süreçlerin kontrolündedir, ertelenebilir ve nesnelere kararlı bir şekilde yatırılmıştır, serbest enerji ise akışkandır ve anlık deşarj arar.
Keşfetmeye Devam Edin
Bağlı Enerji
Bağlı Enerji
Bound Energy
Psikanalitik kuramda, egosentrik süreçlerin denetiminde dış gerçekliğe yönlendirilmiş ve ikincil süreçlerle ilişkili olan psikşik enerji türüdür.
İncele
Birincil Süreç
Birincil Süreç
Primary Process
Psikanalitik teoride, psişik enerjinin mantık ve gerçeklik ilkelerini hiçe sayarak bir fikirden diğerine engelsizce aktığı, tamamen haz ilkesine dayalı bilinçdışı zihinsel etkinlik.
İncele
Haz İlkesi
Haz İlkesi
Pleasure Principle
İnsan zihninin acıdan kaçınma ve anlık doyum arama eğilimini yöneten temel psişik güç.
İncele
Kateksis
Kateksis
Cathexis
Psikanalitik kuramda, zihinsel ya da libidinal enerjinin belirli bir nesneye, kişiye, fanteziye veya fikre yönlendirilmesi ve orada yoğunlaştırılması süreci.
İncele